Tác Giả Khôi Nguyên 2025 Lê Xuân Mỹ cắt bánh tại Lễ Trao Giải VVNM 2025.
Là con của một sĩ quan tù cải tạo, tác giả Lê Xuân Mỹ đã góp vào giải Viết Về Nước Mỹ nhiều bài viết chân thực và xúc động từ năm 2019. Ông đã nhận Giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2019, giải Vinh Danh Tác Phẩm 2021 và giải Vinh danh Tác Giả-Tác Phẩm năm 2023. Bài viết kỳ này là lời tự sự, tâm tình chất chứa bao cảm xúc của tác giả ôn lại hành trình “Viết về Nước Mỹ” của mình và hướng về lễ Trao giải Viết Về Nước Mỹ 2025 sắp đến.
***
Tôi đến với “Viết Về Nước Mỹ “muộn màng, khi tóc đã điểm bạc, khi đã đi quá nửa đời người và khi trái tim tưởng chừng như đã chai mòn trong cuộc sống bận rộn, bôn ba nơi xứ người. Thế mà chính nơi đất khách này, giữa những mùa thu lá rụng của Silicon Valley, tôi lại tìm thấy một lối đi mới - con đường của chữ nghĩa, của ký ức, của hoài niệm và của những điều không thể nào quên.
Tôi sinh ra ở Huế, là con trai đầu của một gia đình chín anh chị em, cha là một sĩ quan bị bắt đi “cải tạo” sau ngày mất nước 1975 và chết âm thầm tức tưởi ở một vùng núi phía Bắc xa xôi. Mẹ tôi gồng gánh nuôi con suốt những năm dài dưới chế độ Cộng Sản và cả những tháng năm đầu tiên lạ lẫm nơi xứ người.
Tôi lớn lên, học hành rồi trở thành một kỹ sư. Cuộc đời tưởng chừng đã yên ổn trong vòng tay của gia đình và một quê hương an lành, hiền hòa. Nhưng rồi nước mất nhà tan và những tháng ngày cay đắng tối đen. Những ký ức cũ vẫn mãi day dứt trong tim. Cho đến cuối năm 1998, khi đã gần năm mươi, tôi cùng gia đình nhỏ một vợ ba con vượt nửa vòng trái đất sang Mỹ định cư.
Những ngày đầu ở Tulsa, trời mùa đông xám ngắt, tuyết lạnh phủ trắng mái nhà. Vợ chồng chúng tôi sống lặng lẽ, bắt đầu lại từ con số không. Như nhiều gia đình Việt Nam tỵ nạn qua đây, chúng tôi đã làm đủ thứ nghề để sống, để tồn tại cùng những đứa con còn nhỏ dại. Tôi chưa từng nghĩ mình sẽ viết văn, càng không nghĩ một ngày nào đó, câu chuyện của mình lại được người khác đọc và sẻ chia.
Sau hai năm ở Tulsa, tôi chuyển về San Jose - nơi nắng ấm, có bạn bè, có cộng đồng người Việt đông đảo hơn. Tôi làm việc tại KLA-Tencor, công ty về điện tử cho đến khi nghỉ hưu. Một chuyến đi lập nghiệp mà bạn bè gọi là phiêu lưu trên một thành phố lớn đắt đỏ và bon chen trái ngược với cái hiền hoà bình dị của một Tulsa nhỏ bé.
Chính trong những năm tháng ấy, giữa bộn bề công việc, tôi tìm đến trang viết như một cách để đối thoại với chính mình - để nhắc nhớ, để biết ơn, và để không quên.
Năm 2019, lần đầu tiên tôi gửi bài cho mục “Viết Về Nước Mỹ” của Việt Báo bài “Mẹ Tôi Nằm Bệnh Viện ở Mỹ”. Một bài viết ban đầu giản dị chỉ là một trang nhật ký trong những ngày ở bệnh viện chăm sóc Mẹ khi bà bị gãy chân đợi phẫu thuật. Những chuyện vui buồn của Mẹ và các sinh hoạt quên mình của các y tá, bác sĩ trong nhà thương Regional Medical Center, San Jose được ghi lại trong những lúc rảnh rỗi.
Bài viết được chuyền tay, bất ngờ đến một người bạn từng viết cho “Việt Báo Viết Về Nước Mỹ”. Người bạn đọc thấy được, gửi đi cho Việt Báo. Và lại rất bất ngờ được chọn đăng rồi sau đó được trao giải Đặc Biệt năm 2019. Tôi vẫn còn nhớ mãi khoảnh khắc khi cầm trên tay tờ báo in bài viết đầu tiên của mình, tôi lặng người đi. Trong sâu thẳm, tôi nghe như có tiếng khen của Cha, lòng tự hào của Mẹ.
Đầu xuôi đuôi lọt. Tôi tiếp tục viết - chậm rãi, thật thà, và bằng chính trái tim của mình. Viết về gia đình là dễ nhất. Những bài viết tiếp tục được đăng: “Alzeithmer Với Mẹ Là Một May Mắn”, “Bật Mí Chuyện Vui Ông Ngoại”, “Ba Tôi Và Trại Tù Vĩnh Phú” … Cứ thế các bài viết về gia đình cứ tiếp tục ra đời trong những đêm khuya vắng sau những ngày làm việc mệt nhọc.
Năm 2021, hai bài viết “Ngày Đầu Tiên Đi Học Thời Covid” và “Tản Mạn Thời Dịch Bệnh Covid-19” giúp tôi đoạt giải “Vinh Danh Tác Phẩm”, với cái tên thường gọi là Á Hậu, như một lời khích lệ lớn lao cho tôi mạnh dạn nới rộng đề tài ra khỏi phạm vi gia đình. Tôi tiếp tục với “Tulsa, Bước Đầu Tiên Trên Đất Mỹ”, “San Jose, Làm Lại Từ Đầu Ở Tuổi 50”, “Cám Ơn Nước Mỹ, Cám Ơn Cuộc Đời” … Tôi nhận ra rằng, viết không chỉ là kể chuyện, mà là cách để chữa lành, để truyền lại, để cảm ơn cuộc đời và để mình không bị chứng lãng quên của người già. Hết đề tài gia đình, xã hội, tôi nhảy qua đề tài về Thầy, Cô, Bạn Bè rồi lại quay về đề tài Mẹ, Vợ, Con, Cháu. Đề tài nào cũng được miễn là chuyện có cuộc đời mình trong đó. Không vay mượn không hư cấu vì tôi chỉ là một người viết, chưa từng bao giờ là một nhà văn.
Đến năm 2023 tôi nhận giải “Vinh Danh Tác Giả-Tác Phẩm Viết Về Nước Mỹ Năm 2023” với bài “Giọt Lệ Biết Làm Sao Ngưng” viết về những trăn trở của mình khi hai người bạn thân bị một kẻ điên cuồng ngáo đá cố ý giết chết trong một vụ án làm rúng động cộng đồng người Việt Bắc Cali lúc bấy giờ. Khi tên tôi được xướng lên trong đêm trao giải tại SBTN Studios-Garden Grove, tôi gần như không tin vào tai mình. Cả khán phòng rực sáng, tiếng vỗ tay vang dội từ khán giả và những người thân yêu ngồi sát cạnh sân khấu. Tôi bước lên bục nhận giải trong tiếng nhạc nền và lời giới thiệu trang trọng của hai MC Thuỵ Trinh-Nguyễn Hoàng Dũng, mà lòng nghẹn lại vì xúc động và tự hào.
“Tôi xin cảm ơn nước Mỹ, Việt Báo, nhà văn Nhã Ca, nhà thơ Trần Dạ Từ, ban Biên Tập, Các Giám Khảo… và nhiều nhiều người nữa - đã cho tôi cơ hội được sống, được viết, và được chia sẻ.
Tôi cũng xin cảm ơn cha mẹ tôi, những người đã dạy tôi yêu quê hương, tin vào sự thật và lòng nhân ái.
Tôi viết không phải để khoe khoang, mà để nói rằng: dù đi xa đến đâu, người Việt vẫn mang trong tim tình yêu dành cho đất nước, cho ký ức, và cho con người.
Khi ánh đèn sân khấu rọi xuống, tôi thấy những gương mặt thân quen trong khán phòng: bạn bè, người đồng hương, và cả những độc giả chưa từng gặp. Họ mỉm cười, gật đầu, như chia sẻ cùng tôi niềm vui tự hào khó tả ấy.
Và bây giờ, khi năm 2025 đang khép lại, mùa Tạ Ơn đang đến gần, tôi lại chuẩn bị hành trang để bay về Garden Grove, nơi tôi từng đứng trên sân khấu hai năm trước. Nhưng lần này, tôi không phải là người nhận giải, mà là người được vinh dự trao lại danh hiệu “Hoa Hậu - Vinh Danh Tác Giả-Tác Phẩm” cho người kế tiếp.
Chỉ nghĩ đến khoảnh khắc ấy, tim tôi lại dâng trào một niềm xúc động bồi hồi. Tôi biết, trong khán phòng long trọng đầy ắp ánh đèn ấy, sẽ có một người đang run lên vì hạnh phúc - giống như tôi năm nào.
Tôi hình dung cảnh mình cầm tấm “Bảng gỗ vinh danh” bước lên bục, nhìn vào gương mặt rạng rỡ của tân Hoa Hậu (dù rằng không biết là nam hay nữ) và nói:
“Tôi xin trao lại cho bạn không chỉ là một giải thưởng, mà là niềm tin - tin rằng người Việt chúng ta, dù ở đâu, vẫn có thể viết nên câu chuyện của chính mình bằng lòng biết ơn và niềm yêu thương.”
Giây phút ấy, chắc hẳn tôi sẽ thấy lòng mình thật nhẹ nhàng. Như một ngọn đèn được trao tay, ánh sáng không tắt mà tiếp tục lan tỏa, từ người viết này sang người viết khác - nối dài mãi những câu chuyện về nước Mỹ, về những người con tỵ nạn xa quê hương, và về tình yêu cuộc sống với một lòng biết ơn.
Cuối cùng tôi muốn tâm sự riêng với các bạn đang còn ngập ngừng chưa viết. Tôi chỉ là một người bình thường làm việc trong ngành chỉ liên quan đến những con số và máy móc khô khan, qua Mỹ khi tuổi đã lớn, chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ cầm bút. Vậy mà rồi, tôi đã viết-từ những dòng đầu tiên còn run tay cho đến ngày được gọi tên trên khán phòng rực rỡ này. Vậy thì, một người như tôi còn viết được, thì các bạn, tại sao không? Chỉ cần trong lòng chúng ta còn yêu, còn nhớ, còn biết mang ơn, còn biết rung động thì chắc chắn bạn đã có những câu chuyện để kể, để sẻ chia và để được cảm thông. Hãy viết, dù chỉ để lại một chút hương quê nhà trong tim.
Lê Xuân Mỹ
San Jose, những ngày cuối tháng 10, 2025
Theo Hiếu Chân / Người Việt:
"Kế hoạch do đặc phái viên của Tổng Thống Donald Trump là Steve Witkoff bàn bạc với người đương nhiệm của Điện Kremlin là Kirill Dmitriev, đòi Ukraine phải nhượng cho Nga một phần lãnh thổ bao gồm bán đảo Crimea, hai tỉnh Donetsk, và Luhansk vùng Donbas mà hiện Ukraine vẫn còn kiểm soát 14% diện tích cùng một phần các tỉnh Kherson, và Zaporizhzhia theo chiến tuyến hiện tại; giảm quy mô quân đội Ukraine từ 880,000 người hiện nay xuống còn 600,000 người, từ bỏ việc sở hữu vũ khí tấn công tầm xa; từ bỏ vĩnh viễn nguyện vọng gia nhập Minh Ứớc Bắc Đại Tây Dương NATO, bãi bỏ kế hoạch bố trí quân đội gìn giữ hoà bình của các nước NATO trên đất Ukraine sau khi chiến tranh kết thúc… Ukraine còn phải chấp nhận để giáo hội Chính Thống Giáo Nga thâu tóm giáo hội Chính Thống Giáo Ukraine, và tiếng Nga phải được coi là ngôn ngữ chính thức thứ hai của quốc gia Ukraine."