Hôm nay,  

Hương Tình Thơ

24/02/202600:00:00(Xem: 512)
IMG_7391
TG Minh Thúy Thành Nội-Khôi nguyên Viết Về Nước Mỹ 2025. Ảnh Việt Báo.

 

Tác giả bắt đầu tham gia Viết Về Nước Mỹ từ tháng 11, 2018, với bài “Tình người hoa nở”. Cô tên thật là Nguyễn thị Minh Thúy, sinh năm 1955. Qua Mỹ năm 1985, hiện là cư dân thành phố Hayward thuộc Bắc Cali. Tác giả nhận giải Vinh danh Tác giả 2023 và mới đoạt giải Vinh danh Tác Giả-Tác Phẩm VVNM 2025. Với dư âm ngày Lễ Tình Yêu vừa qua trong tháng 2, tác giả gửi đến bạn đọc câu chuyện tình của đôi vợ chồng già đơn giản, mộc mạc nhưng thấm đẫm tình nghĩa và lòng thương yêu vô bờ bến.
 
***
 
Mùa đông sắp bước đi, buổi sáng thức giấc ông Phan Thành Tâm đã thấy mặt trời mọc những tia nắng hồng ấm áp, xóa tan bóng sương mù với làn mây xám âm u trước đây. Cây cối chồi lộc non bắt đầu nẩy mầm xanh tươi. Hoa Cúc, hoa Mai hé nụ búp chờ khoe hương sắc. Mùa Xuân của hạnh phúc đang bao trùm vạn vật xinh tươi. Sáng nay Ông cảm thấy lòng vui vui nghe tiếng chim hót trên cành, trời đất tinh khôi chuẩn bị đón Tết cùng nhân loại. 
Ông Tâm vào bếp nấu oatmeal, dọn lên bàn cùng cá salmon tự tay Ông làm chà bông, pha cà phê sữa xong xuôi. Ông vào thức giấc vợ dậy, dìu giúp công việc vệ sinh cá nhân, chải tóc rồi đỡ bà Bùi Thanh Xuân ngồi xe lăn đẩy ra phòng ăn. 

- Em ngủ ngon không?

Bà gật đầu mỉm cười nhẹ. Hai ông bà cùng điểm tâm, nhâm nhi cà phê. Ông tới tủ nhạc tìm CD về xuân mở lên chào đón ánh bình minh. Cứ mỗi lần Tết đến là ông Tâm thường ngồi trầm ngâm nhớ quê nhà, nhớ quay quắt, tâm hồn thả về dòng sông xưa, con đò cũ trên quê hương yêu dấu mà Ông không nghĩ có ngày mình phải rời xa...

Ông thấy mình đang đi qua “xứ dừa” Bến Tre, nơi có người Mẹ hiền quanh năm suốt tháng làm vườn, lội ruộng nhưng thuộc rành ca dao tục ngữ hò đáp khi cấy gặt lúa, hội đám.Từ dòng sữa Mẹ ngọt ngào hoặc tiếng ru êm ả có khi buồn xa vắng bên tai Ông, rồi không biết từ lúc nào Ông đã thuộc lòng nhớ mãi.

“Gió đưa cây cải về trời
Rau răm ở lại chịu lời đắng cay
Chim quyên xuống đất tha mồi
Thấy em đau khổ đứng ngồi không yên.“

Hoặc
“Có qua có lại mới toại lòng nhau
Ăn coi nồi, ngồi coi hướng
Múa rìu qua mắt thợ.“

Hay những chiều hôm ôm con vào lòng dỗ giấc ngủ, tiếng Mẹ trầm bổng u uẩn
“Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Ngóng về quê mẹ ruột đau chín chiều
Thiếp thương phận thiếp còn thơ
Lấy chồng xa xứ bơ vơ một mình
Anh buồn có chốn thở than
Em buồn như ngọn nhang tàn thắp khuya.“

Nhớ người Cha dạy Ông học vỡ lòng khi 5 tuổi. Lúc tập đọc, tập viết kha khá ngoài quyển “Quốc Văn Giáo Khoa Thư” nổi tiếng của cụ Trần Trọng Kim, mỗi trưa mỗi tối Ông đều phải đọc cho Cha nghe chuyện đời xưa của Trương Vĩnh Ký, thơ Lục Vân Tiên, Con Tấm Con Cám, Thạch Sanh Lý Thông... Lớn thêm thì đọc Tây Du Ký, Tam Quốc Chí, Phong Thần... và được Cha giảng dạy thêm luân thường đạo lý trong lúc dọn vườn, làm ruộng, thả trâu. 

Quê hương ơi! nếp sống với những sinh hoạt hiền hoà, mộc mạc. Bức tranh quê thêu lên đàn bướm hôn vờn các loài hoa cỏ dại, những trưa hè ve sầu đua ca hay những tối mùa đông nghe hợp tấu từ ếch nhái cùng tiếng mưa rơi buồn thấm thía. 

Lớn lên ông Tâm đi học xa, tình cờ gặp hình ảnh cô gái làng bên như bức tranh Tố Nữ yêu kiều diễm lệ. Tuy đang còn nhỏ Ông chưa thể hiểu đó là tình cảm gì, nhưng Ông linh cảm rất cần thiết hình ảnh bé nhỏ ấy để hăng hái học hành và vui sống. May mắn Ông được học cùng lớp, cùng trường cho đến khi lên Sài Gòn vào Đại Học. Ông có cơ hội gần “Nàng Tiên”, và nhờ mối tình si này khiến ông tập tành làm thơ:

Hò hẹn hay không vẫn đợi chờ.
Yêu em anh bỗng biết làm thơ.
Xin thời gian giữ nguyên màu má.
Để nghĩ rằng em chẳng hững hờ (Tình Tứ- LT).
       
Thầy Trần Văn Ất chuyên dạy môn Toán Hình Học ban B cho cả hai trường Trung Học Nguyễn Đình Chiểu (nơi ông Thành Tâm học) và Nữ Trung Học Mỹ Tho (nơi “nàng tiên “Thanh Xuân học) đã gián tiếp tạo cơ hội tốt đẹp chung trong việc học hành của hai người. Ngoài chuyện dồi mài kinh sử, hình ảnh người con gái dịu hiền trong trắng đi sâu vào tâm hồn Ông. Nhiều đêm thao thức mòn mỏi rồi đi vào giấc ngủ, Ông đã được gặp những giấc mơ kỳ diệu tuyệt vời.

Và nghe em ghé vào giấc mộng.
Vành nón nghiêng buồn trong gió đưa (Tương Tư- Nguyên Sa).
 
Ông cảm thấy rất hạnh phúc được tiếp tục học chung cùng nàng tại Đại Học Văn Khoa Sài Gòn. Hai người giống như những nhân vật thấp thoáng trong các tác phẩm văn học thời tiền chiến, cổ điện, hiện đại, nhưng không kém phần lãng mạn. Ông và Thanh Xuân đã chia sẻ những băn khoăn, ray rứt về hoàn cảnh khó khăn của gia đình, nhìn tương lai như lối sương mù đang giăng, bởi khói lửa chiến tranh mỗi ngày một khốc liệt, tàn phá làng mạc điêu đứng, quê mẹ khốn khổ từng giờ từng phút. Ông hiểu rõ sự cần thiết trong tình yêu, trong cuộc sống cần dựa vào nhau mới vực dậy tinh thần. Hằng ngày Ông và Thanh Xuân càng vào thư viện đọc sách nhiều hơn mở rộng tầm tri thức cho các buổi thi. Xem như chỗ trọ của hai người là Thư Viện Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, Thư Viện Quốc Gia, Tổng Thư Viện, nhà sách Khai Trí, Xuân Thu, các sách cũ bên lề đường Lê Lợi, Lê Văn Duyệt, Trần Quý Cáp.

“Lối vào thư viện thân quen.
Dư hương còn đó êm đềm tiếng ai (Thẫn thờ - LT)

*
Bà Thanh Xuân bỗng đưa cánh tay ra dấu, Ông chợt tỉnh mộng kề tai nghe Bà nói, Bà cũng cố gắng lắm nhưng âm thanh rất nhỏ và tiếng nói không nghe được. Ông hỏi nhiều câu xem Bà lựa câu nào đúng để gật đầu, mới hiểu Bà muốn đi vệ sinh, Ông giúp và lau miệng đưa bà trở lại ngồi ăn tiếp. Nhìn bà Thanh Xuân, lòng ông Thành Tâm dạt dào tình yêu vô bờ bến: “Em là lẽ sống của đời anh, cố gắng vui từng ngày khi chúng mình đang bên nhau...” Ông nghĩ thầm, chăm chú đút từng muỗng vào miệng Bà. Mắt Ông như mờ đi... Ông thấy hai người đang dạo dưới bóng mát lá xanh trong Vườn Tao Đàn, Vườn Bách Thảo. Đi qua đường Nguyễn Du, Duy Tân, Lê Văn Duyệt, và đề tài chính vẫn là nói chuyện thơ văn, học hành thi cử. 

“Cười nói bâng quơ cũng ngọt ngào.
Bao lần ngơ ngác tưởng chiêm bao” (Một Chút Son Môi – LT).

Ôi hạnh phúc thật giản dị nhưng vô cùng cần thiết, vì nó lớn lao vô cùng đối với Ông.Tình yêu mang cho Ông sự kỳ diệu, ấm áp tuyệt vời. Những lúc đến với Thanh Xuân, Ông thường đọc thơ Xuân Diệu, Đinh Hùng, Nguyên Sa. Làm sao Ông quên được đôi mắt đẹp mở to vẻ thán phục, mái tóc dài buông lơi nghiêng nhẹ chăm chú nghe, khiến Ông càng say sưa đọc tiếp. Ông thầm mừng với những câu thơ: 

Gặp một bữa anh đã mừng một bữa 
Gặp hai hôm thành nhị hỷ của tâm hồn
......
Em chưa nói đã nghe lừng giai điệu 
Em chưa nhìn mà đã rộng trời xanh 
Anh trông lên bằng đôi mắt chung tình 
Với tay trắng em vào thơ diễm tuyệt (Áo Lụa Hà Đông- Nguyên Sa)
 
Năm 1967 Ông vào học Ban Cao Học Khoá 3, Học Viện Quốc Gia Hành Chánh. Vừa xuống đến Ba Xuyên (Sóc Trăng) để tập sự, Ông vội vàng đánh điện tín cho Thanh Xuân ba chữ “Anh Trông Lên” lấy ý đoạn thơ Áo Lụa Hà Đông, và được Nàng cất giữ làm bằng chứng tình yêu một thủa nồng nàn đầy lãng mạn. Có lần Ông làm quà tặng đôi găng tay màu xám nhân dịp Nàng mua chiếc Velo Solex. Khi thấy Nàng mang đôi găng tay Ông đã xúc động ghi vào trang đầu quyển Luận Văn Tốt Nghiệp Cao Học Hành Chánh:

“Ngày không gặp dài như thân áo mới.
Vướng guốc nhung làm tội gót chân hồng.
Găng tay xám như mùa thu đứng đợi.
Những chiều mưa đi học lạnh đau lòng”. 
 
Năm 1970 sau khi cưới xong, Nàng muốn Ông làm thơ, viết văn nên thỉnh thoảng nhắc nhở. Ông nhớ nhà thơ nào đó đã nói: “Đời không phải là bài thơ cho tôi và cũng không phải là bài ca cho em” khi thi nhân nhận ra người ca sĩ nổi tiếng chạy show hát ngày đêm, thâu băng quá nhiều, ngược lại người ca sĩ cũng thấy thi nhân xuất bản các tập thơ liên tục. Họ nhận ra trong giọng hát cũng như trong bài thơ đã mất đi cái hồn, mà chạy theo đời cơm áo. Riêng Ông thì đi ngược lại, vì hồn thơ đã mất không thể sáng tác khi nặng nợ áo cơm.
 
Giai đoạn này chiến tranh khốc liệt khắp làng quê, phải tản cư sống tạm bợ vùng ngoại ô Bến Tre. Rồi vì kế sinh nhai lo gia đình đôi bên, mọi sinh hoạt đều gặp khó khăn. Tâm hồn Ông cảm thấy bất an không làm được bài nào ra hồn, hoặc có lúc vừa nhen nhúm ý tưởng chưa kịp viết thì đã có người khác viết rồi đành cụt hứng . Điều đó khiến Ông nhớ tới câu chuyện Lý Bạch đến viếng Hoàng Hạc Lâu định đề thơ kỷ niệm, nhưng đã thấy bài thơ bất hủ của Thôi Hiệu, nên Lý Bạch đành mang bút đi tìm nơi khác. 


Sau tháng 4 năm 75, Ông hứng chịu cảnh tù đày như bao người lính VNCH, bị khổ sai biệt xứ trong lao tù CS, dở sống dở chết. Tuy vậy trong những đêm dài “lửa cơ đốt ruột dao hàn cắt da” (Cung Oán Ngâm Khúc) Ông nằm co rút trong tấm chăn rách nát, vừa chiến đấu với lũ rận cũng đói như người, vừa chống chọi cái giá lạnh của mùa đông miền Bắc, nhớ người vợ đang lết la đầu đường xó chợ nuôi con dại.Vợ con Ông đang dần dần chết khô chết héo nơi địa ngục trần gian, thôi thúc Ông mạnh mẽ phấn đấu vượt qua cơ cực trong niềm hy vọng ngày trở về. Ông bám víu vào cơn mơ nhỏ nhoi đầy cảm xúc đau buốt.

Vẫn thiếu anh mà vẫn có anh.
Áo nào con đắp suốt năm canh.
Trong từng giây phút từng câu nói.
Em dạy cho con sống tốt lành” (Nguồn Sống - LT)
 
Ra tù nhỏ lại gặp nhà tù lớn trong cảnh khủng bố, đe doạ, rình rập, Ông như một hồn ma bóng quế giả điếc giả câm. Ông xót xa đứt ruột nhìn hình ảnh người vợ hiền ngày nào sắc nước hương trời nay bị tàn phá vì sự bươn chải khổ cực giữa chợ đời, hình ảnh chỉ còn da bọc xương, mà gào thét trong tâm:
“Van nợ lắm khi trào nước mắt. Chạy ăn từng bữa toát mồ hôi” (Tú Xương).

Cuối năm 1994 gia đình Ông qua Mỹ, tâm trạng Ông chơi vơi hụt hẫng cho thân phận bọt bèo. Ông nhớ quê hương làng xóm, mồ mả cha mẹ, nhưng rồi phải bắt tay vào việc thực tế, từ từ tình thần Ông trở lại vị trí cân bằng. Vợ chồng Ông cùng cày việc trông mong nuôi các con nên người. Các con Ông hiền lành chăm học, Ông có cuộc sống an bình, ổn định nơi xứ người nên hồn thơ bắt đầu thức dậy lúc gia đình Ông vừa tậu một căn nhà. 

 “Tha hương đời vẫn là thơ. Đất lành chim đậu hoa chờ đợi ta “(Vẫn Là Thơ -LT)

Nguồn thơ lai láng, mỗi tối Ông đọc trong buổi cơm cho vợ con nghe, được cả nhà khen rối rít, nhất là vợ Ông và út Minh Thư khen lấy khen để. Vợ Ông luôn thì thầm bên tai “anh làm thơ càng ngày càng hay, gắng làm nhiều nữa đi, để lại gia tài tinh thần cho con cháu sau này. Vợ Ông thường chọn giúp Ông nhiều chữ hay ý đẹp và giúp nhiều tựa đề rất lãng mạn thích hợp.

Bóng hạnh phúc đang bao trùm cuộc sống gia đình Ông, thì một tai hoạ ập đến. Ngày 11 tháng 9 năm 1999 vợ Ông bị tai biến mạch máu não rất nặng tưởng như lìa trần. Gia đình Ông lâm vào cảnh khốn đốn, Ông như cái xác chết chưa chôn. Đến nay dù Ông và các con hiếu thảo, tình nghĩa hết mình tìm đủ mọi cách chạy chữa nhưng vợ Ông vẫn ngồi xe lăn, nói năng rất khó, không thể tự lo vệ sinh cá nhân, phải mang hai ống nhựa ở cổ và bụng. Hơn năm sau cái bộ óc thông minh đó vẫn chẳng nhớ ra gì, lúc tỉnh lúc mê. Cha con Ông đã tìm các phương cách vực dậy, tìm lại giọng nói ngọt ngào, trong trẻo như chim hót, nụ cười duyên dáng như ngày nào, nhưng mọi chuyện đều hoài công, tuyệt vọng. 

Thời gian như mây bay gió thổi.... từng chiều mùa đông ngồi bên bếp lửa nhìn ngoài sân tuyết phủ trắng của vùng Washington DC. Cầm bàn tay vợ, Ông thì thầm kể chuyện ngày xưa, đôi mắt vợ thẫn thờ xa vắng, và Ông cũng như người đang lạc lối mơ hồ từ kiếp nào đó, Ông quên thực tại, chỉ có tình yêu mãnh liệt đến từ hai tâm hồn say khướt. Mùa hạ lúc nắng chiều dịu dần, Ông đẩy xe lăn đưa vợ đi dạo quanh khu vực, Ông có cảm tưởng thế giới này chỉ còn hai người đang đắm chìm hạnh phúc dưới hàng cây xanh trên đường Duy Tân, lối vào Thư Viện. Nơi có những ngày xưa thân ái của tình yêu đầu đời tưởng chừng như mới hôm qua.

Rồi một mùa thu êm ả, vẫn hình ảnh người vợ ngồi trên xe lăn, người chồng đẩy dạo trên những xác lá vàng khô trong khung chiều thơ mộng, mây trời phiêu lãng thong dong, Ông dừng chân ngồi xuống băng ghế nghỉ ngơi, kề sát khuôn mặt vợ đọc mấy câu thơ: 

Có phải em mang trên áo bay 
Hai phần gió thổi một phần mây 
Hay là em gói mây trong áo
Rồi thở cho làn áo trắng bay. (Tương Tư- Nguyên Sa) 
 
Bỗng dưng “nàng thơ” của Ông bật cười thành tiếng. Ông quá đổi vui mừng hôn lên khuôn mặt héo hon của vợ “Em đã hiểu rồi phải không?” Niềm vui lớn khiến Ông đẩy vợ về nhà nôn nao kể các con nghe điều khác thường. Các con Ông ôm chầm lấy Mẹ khóc sướt mướt. Út Minh Thư nói:

- Từ nay ba ráng đọc những bài thơ của Nguyên Sa, Xuân Diêu, Đinh Hùng như ngày xưa từng đọc. Thời học chung Văn Khoa những mẫu chuyện giữa ba mẹ đều toàn văn thơ, con hy vọng mẹ sẽ có niềm vui và dần dần hồi phục trí nhớ. 

Ông rất đồng tình với đứa con hiếu thảo, và cũng vì vậy bệnh tình vợ Ông có phần thuyên giảm. Con gái út lại yêu cầu tiếp “Ba đọc thơ các thi nhân Mẹ nghe đã có hiệu quả, nhưng nếu chính Ba làm thơ nhắc lại kỷ niệm thời hoa mộng của hai người, con nghĩ thế nào Mẹ cũng thích hơn, vui hơn nữa”. Ông càng hoan nghênh ý kiến này nhưng quá bận rộn công việc chăm sóc vợ, lại quán xuyến nhà cửa, cơm nước cho các con suốt ngày đi học, đi làm vất vả nên vẫn chưa thực hiện.

Một chiều cuối tuần, trong lúc Minh Thư đút cơm cho Mẹ, Ông lại đọc thơ:

“Trăng nằm sóng soãi trên cành liễu
Đợi gió xuân về để lả lơi 
Hoa lá ngây tình không muốn động 
Lòng em hồi hộp chị Hằng ơi” (Hàn Mặc Tử) 
 
Gái út ngạc nhiên chưa từng nghe qua và chưa hiểu ý nghĩa. Ông kể sơ tiểu sử Hàn mặc Tử và ý nghĩa bài thơ. Minh Thư nói:

- So sánh hoàn cảnh Ba với Hàn Mặc Tử, ông nhà thơ còn khổ hơn Ba nhiều. Ba nên cố gắng làm thơ cho Mẹ vui, dạy con học thêm tiếng Việt và tìm nguồn giải trí. Con nghe người ta nói khi một người không còn hy vọng gì, thú vui gì thì không thể sống được. Từ lâu Ba đã mất tiếng cười hào sảng, giòn giã, ba phải làm thơ để bù vào chỗ trống đó, nếu không con sợ lắm...”

Nghe lời con trẻ rót vào lòng, Ông không cầm được nước mắt, vợ Ông khóc theo. Từ đó mỗi cuối tuần hay ngày lễ, Minh Thư đều ở nhà dành hết mọi việc chăm sóc mẹ, nấu nướng để Ông rảnh rỗi làm thơ.

Ngày tháng đi qua trên những muộn phiền thoát thai bằng nguồn thơ. Các con đều đã thành danh thành phận, nhưng vẫn quanh quẩn ở gần cha mẹ, năng lui tới giúp đỡ. Những hiếu tử giúp Ông thêm sức sống, bên cạnh người vợ yêu quý đã cho Ông thời cuồng si say đắm, là người vợ thủy chung đồng cam sướng khổ. Cả hai cùng có chung một tâm hồn, một tấm lòng. Thơ Ông là tâm hồn của Thanh Xuân dành cho gia đình, là tình yêu vô bờ bến của Ông dành cho người vợ hiền “vượng phu ích tử”.

Tu bao nhiêu kiếp anh mới được.
Thơ thẩn cùng em kể chuyện lòng (Một Chút Son Môi -LT).
 
Có nhiều lần Ông đã âu yếm vuốt tóc vợ, nghẹn ngào van xin:

“Em ơi, em vẫn là tiên nữ.
Đừng bỏ anh đi lạnh một mình”. (Tình Tứ - LT).
 
Bà Thanh Xuân đã ăn xong, Ông nhìn bên ngoài nắng lên cao, liền thay quần áo cho vợ rồi đẩy xe lăn ra đường hưởng màu nắng xuân ấm áp. Vạn vật sáng rỡ, hoa lá xinh tươi, trời đất khoát bộ mặt hồi sinh, Ông hứng khởi khẽ hát nho nhỏ “Anh cho em mùa xuân. Nhạc thơ tràn muôn lối... Anh cho em mùa xuân...” Ông cảm thấy rung động trước vẻ đẹp của bức tranh xuân, như nét đẹp với tình yêu chân tình, chung thuỷ của hai người. Cuộc sống được lót trải những vần thơ dìu dắt bước chân đi nhẹ nhàng, vượt qua những nghiệt ngã của cuộc đời, giữ được bản chất đạo đức và vượt lên trên những ham muốn tầm thường của thế gian. Cám ơn chữ nghĩa như châu rót vào tâm hồn của đôi tri kỷ, luôn được tắm gội bằng suối thơ, tô điểm một phần tình yêu của đôi lứa. Ông cười nhẹ lẩm bẩm “May mà có thơ, đời còn dễ thương ...”

Minh Thư mua nhiều thức ăn từ chợ Safeway chất đầy tủ lạnh cho Ba Mẹ, vừa làm vừa nói: 

- Sắp lễ Valentines rồi đó, con rất hãnh diện với Chuyện Tình Yêu của Ba Mẹ. Ngày ấy con sẽ mang bánh và hoa về cho Ba tặng Mẹ nhé? 

Ông Thành Tâm cười vui vẻ: 

- Chỉ là một ngày lễ, chứ Ba đã có mấy chục năm, ngày nào cũng là “Lễ Tình Nhân” hết mà. Hoa Tâm thì Ba đã tặng Mẹ cả cuộc đời này rồi. 
 
 
Minh Thúy Thành Nội                            
Viết theo tài liệu của ông Tâm - Tháng 2/2026 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 65,307
Lênh đênh những phận người Theo vận nước nổi trôi… Người ta thường bảo, con gái mang tên loài hoa thì đời thường thanh mảnh. Nhưng nếu là tên những loài hoa rực rỡ quá, đôi khi cái “vận” vào đời lại là những sắc đỏ của nước mắt. Cô Phượng của tôi chính là một đóa hoa như thế. Tôi gặp cô khi còn là một đứa học trò tiểu học, tuổi mà người ta tin vào mọi điều tốt đẹp một cách tự nhiên như tin vào mặt trời sẽ mọc. Trong trí nhớ của tôi, cô Phượng là hiện thân của tất cả những gì thanh cao nhất: dáng đứng thẳng mà dịu, giọng nói ấm mà vang, ánh mắt hiền mà sáng. Mỗi buổi sáng, cô đến trường trong tà áo dài lụa thướt tha. Có hôm là màu trắng tinh khôi, có hôm là tím Huế nhẹ như sương. Cô bước qua sân trường như một làn gió mỏng. Những đứa nhỏ chúng tôi đang chạy nhảy cũng tự dưng chậm lại, như sợ làm rơi mất cái dịu dàng đang đi ngang.
Vùng Hoa Thịnh Đốn đầu tháng Giêng, sau Tết Tây, khí hậu tương đối ôn hòa như mọi năm, không lạnh lắm. Vào khoảng giữa tháng 12 có trận tuyết nhỏ nhưng tuyết tan cùng trong một ngày. Bạn bè rủ nhau đi du ngoạn cho biết đó đây nhân dịp đầu năm. Từ vài tháng trước con gái Vân đã mua vé cho Mẹ đi chiếc du thuyền mới, to nhất nhì thế giới, thăm miền nắng ấm Caribbean trong 8 ngày. Chiếc du thuyền “STAR OF THE SEAS” của hảng Royal Caribbean. Vài năm trước con gái đã hụt chuyến du ngoạn với các bạn trên chiếc du thuyền mới, to, chiếc Icon of The Seas. Vân không đi nên con gái đã từ chối chuyến đi hấp dẫn với các bạn.
Chiều thứ Ba, ngày mùng một tết Bính Ngọ. Cô bạn gái của tôi tên Thi gọi điện thoại, chúc tết, sau đó nói chuyện, giọng không còn giòn giã như mọi ngày, có gì đó ngập ngừng. Hôm qua mình vô viện dưỡng lão thăm anh Minh chồng của Nữ, đi qua hành lang, thấy một bà ngồi xe lăn, quay mặt ra vườn, nhìn phớt qua có nét giống cô Tâm dạy toán của tụi mình ngày xưa. “You” chạy qua coi thử có phải cô Tâm không, báo cho mình biết với, cũng để coi bộ nhớ của tớ còn tốt hay không.
Trong chuyến đi Texas thăm gia đình, một buổi tối, vợ chồng tôi lái xe đi vòng quanh thành phố Arlington, ghé vào đổ xăng ở cây xăng bên đường, chồng tôi reo lên: - Ôi kỳ này Mega Powerball và Mega Millions trúng gần 1 tỷ đô la em ơi! Tôi hăng hái: - Vào mua đi anh, mua 2 tờ nha. Chẳng nghe lời tôi nói, chàng bước vào xe, cười cười: - Nói vui vậy thôi, mua vé số có bao giờ trúng đâu, vả lại … Tôi cướp lời: - Anh lại sắp nói, tỷ lệ trúng số độc đắc ít hơn tỷ lệ người bị sét đánh chớ gì! Nếu ai cũng nghĩ như anh thì còn ai mua vé ủng hộ đất nước … Mỹ. Còn vụ bị sét đánh, hiếm hoi vậy mà xóm em hồi bên Việt Nam có tới … 2 vụ bị sét đánh chết đấy. Một bác đi ra ruộng rau muống gặp chiều mưa xối xả, sét đánh chết ngay tại chỗ, còn anh chàng kia leo lên mái nhà lợp tôn, sấm chớp ầm ầm, chưa kịp leo xuống là tiêu luôn đó, mà cái xóm thì nhỏ xíu, anh thấy chưa!
Tiếng chuông đồng hồ reo lúc 4 giờ 30 sáng. Tuấn mở mắt, trần nhà trắng hiện ra trong ánh đèn ngủ mờ mờ. Anh nằm yên vài giây, để chắc rằng mình đã thực sự tỉnh. Bên ngoài cửa sổ, bãi đậu xe còn phủ lớp tuyết trắng, lạnh và im lìm. Mùa xuân ở Mỹ không đến bằng tiếng pháo nổ giòn giã hay mùi nhang khói quyện trong sương sớm. Không có khay bánh mứt đầy màu sắc đặt trang trọng trên bàn thờ, cũng chẳng có những lời chúc tụng rộn ràng vang lên từ đầu ngõ. Xuân đến lặng lẽ, như một người khách lạ gõ cửa thật nhẹ. Nhẹ đến mức nếu không chú ý, người ta sẽ tưởng đó chỉ là tiếng gió lùa qua khe cửa sổ. Tuấn trở mình ngồi dậy, từng động tác chậm rãi để không đánh thức vợ con vẫn đang ngủ say. Ngoài kia, trời còn tối, tuyết mỏng phủ lên bậc thềm trước nhà, ánh đèn đường hắt xuống một màu vàng nhạt, lạnh và xa lạ. Anh khoác áo, bước ra khỏi phòng ngủ, mang theo cảm giác trống trải khó gọi thành tên.
Sáng mùng Một Tết năm nay, tôi thức dậy sớm hơn thường lệ. Trời San Jose se lạnh. Nắng đầu năm còn e ấp sau màn sương mỏng. Thành phố vẫn vậy - bình yên và trật tự - chỉ có lòng tôi là khác. Đây là mùa xuân đầu tiên tôi bước vào mà không còn mẹ. Và cũng là năm đầu tiên trong đời, tôi thật sự mồ côi cả cha lẫn mẹ. Cha mất đã nhiều năm. Khi mẹ còn, tôi vẫn chưa cảm thấy mình mồ côi. Dù tóc đã bạc, dù đã làm ông, làm bà, tôi vẫn còn một nơi để quay về, còn một tiếng “Mẹ ơi” để gọi. Đến khi mẹ ra đi, tôi mới hiểu thế nào là côi cút giữa đời đông.
“Cuối tuần này, cháu có bận chuyện gì không?”, ông cụ bảo trợ cho gia đình tôi đến California khi gia đình tôi rời khỏi Việt Nam sang tị nạn tại Hoa Kỳ nhờ vào chương trình HO, vỗ vai hỏi khi ông thấy tôi đang ngồi ôn mấy bài học Anh ngữ mấy lớp ESL. Nếu không có ông, có lẽ gia đình tôi đã đến sinh sống ở tận tiểu bang Minnesota lạnh giá.
Tôi có ông bạn, sau lần đầu tiếp xúc với cháu ngoại Allison của tôi, đã phát biểu: “Con bé này lớn lên là hết sảy.” Tôi dùng nhận xét này làm kết luận và đặt tên cho bài viết này của tôi, lúc đó nó mới có ba tuổi rưỡi, bây giờ cháu lên bốn rồi. Ai trong chúng ta ít nhất cũng một vài lần nghe nói tới tính từ “hết sảy” nhưng không thể nói chính xác nghĩa của nó là gì. Tôi cũng vậy, chưa thấy có sách vở hay từ điển nào định nghĩa. Thôi thì mọi người cứ hiểu theo cái cách riêng của mình Tôi thì nhìn thấy cháu tôi “hết sảy” ngay từ lúc này chớ không phải đợi tới lúc nó “lớn lên” như ông bạn tôi nói. Đây cũng là một may mắn vì biết đâu khi cháu lớn lên thì tôi không còn có mặt trên đời này nữa!
Vài năm trước, tôi được một người bạn ở Việt Nam đặt tặng hai câu đối mà Tết nào tôi cũng treo. Khi bạn ấy cho tôi chọn, tôi chọn ngay mà không chần chừ câu “Thân cư hải ngoại, tâm tại cố hương”. Đây cũng là phương châm sống, làm việc và dạy con của vợ chồng tôi hàng ngày. Dầu đang sống ở Austin, Texas, ba con đều được sanh tại Mỹ nhưng chúng tôi luôn hướng lòng của chúng về Việt Nam. Mọi sinh hoạt của cả nhà, những hoạt động ngoại khóa của các cháu đều xoay quanh ý niệm này.
Sẵn đây tui xin chúc Tết mấy câu thiệt lòng cho vui nhà vui cửa. Đầu năm, xin chúc: - Chúc năm mới vợ bớt giận, chồng bớt ngang, con cái bớt cãi, nhà cửa bớt bụi. - Chúc ai có chồng thì chồng biết thương, ai có vợ thì vợ biết chiều, còn ai chưa có… thì ráng lựa cho kỹ! - Chúc cơm không khê, nước mắm không mặn, lời nói không gắt, tình nghĩa không phai. - Chúc sáng cười, trưa khỏe, chiều vui, tối ngủ ngon không ai giành mền, không ai lấy gối ngăn cách. - Chúc vợ chồng giận nhau thì giận ít thôi, thương nhau thì thương dài dài. - Chúc ông nào lỡ “hiền như tượng” thì năm nay biết… nhúc nhích phụ vợ. - Chúc bà nào “hiền như bụt” thì năm nay được chồng cưng như… hoa Tết. - Và chúc cho mỗi cái nhà, dù lớn dù nhỏ, cũng giữ được một điều đơn giản: Nói với nhau câu “mình ơi”. Vậy là đủ Tết rồi. Chúc bạn bè và mọi người, năm mới an khang, lòng nhẹ như gió, nhà ấm như bếp lửa, vui hoài… như Tết!
Nhạc sĩ Cung Tiến