Hôm nay,  

Thằng Sâm

30/01/202600:00:00(Xem: 888)
 
Ảnh-post-online

Tác giả Lê Đức Luận nhận giải danh dự VVNM 2025 từ giám khảo Khôi An. Tranh nền: Đinh Trường Chinh.

 
Tác giả sinh năm 1944 tại Tuy Hòa, Phú Yên. Tốt nghiệp Khóa 1, Đại Học Chiến Tranh Chính Trị Đà Lạt. Cử nhân Chính trị học, Đại học Vạn Hạnh, Sài Gòn. Trước năm 1975: sĩ quan phục vụ trong ngành CTCT/ QLVNCH. Đơn vị sau cùng: Ủy Ban Binh Thư thuộc Tổng Cục/ CTCT. Sau 1975, ở tù 7 năm. Sang Mỹ định cư tại Virginia vào năm 1986. Tác giả đã nhận giải Danh dự Viết Về Nước Mỹ năm 2023 và năm 2025. Sau đây là một truyện ngắn kể về một trong những cảnh đời đáng thương của những đứa trẻ bị tách rời khỏi vòng tay cha mẹ vì “tội” là người di dân bất hợp pháp.

Tác giả Lê Đức Luận nhận giải danh dự VVNM 2025 từ giám khảo Khôi An. Tranh nền: Đinh Trường Chinh.
 
*** 
 
Nó tên Sam chứ không phải Sâm - viết đầy đủ là Samuel - phát âm ngắn gọn theo tiếng mẹ đẻ của nó là “xem” - “thằng Xem”. Nhưng khi ông Tư “lượm” nó về nuôi, ông gọi nó là “thằng Sâm”. Chuyện đời thằng Sâm tưởng chỉ xảy ra ở những xứ nghèo khó ở châu Phi, hay trong những nước có chiến tranh loạn lạc. Nhưng nó lại diễn ra trên một đất nước được coi văn minh, thịnh vượng nhất toàn cầu.  Thế mới lạ!
 
Tôi được nghe kể lại những ngày thơ ấu của thằng Sâm từ ông Tư hay vài người trong khu phố và đôi khi chính tôi chứng kiến khiến tôi xúc động… Tôi muốn viết lại thành một truyện ngắn. Nhưng khi viết được một đoạn thì mắt tôi nhòa lệ, tôi không tìm ra những chữ diễn tả được hết tiếng lòng đang rung động. Thế là, tôi rưng rưng muốn khóc - không viết được nữa.
 
Ngày tháng trôi qua, thằng Sâm được ông Tư nuôi nấng, cưng chiều, cho đến trường học như bao đứa trẻ khác. Ông Tư nói với thiên hạ: “Tôi yêu quý nó như sâm, như nhung nên đặt tên cho nó là Sâm.”
 
Chiều nay, trên đường dạo mát, tôi thấy ông Tư đang đứng chờ xe school bus ở góc đường để đón thằng Sâm. Thằng Sâm xuống xe, chân đi cà nhắc, ông Tư vội đến bên nó, ông cầm cái cặp sách học trò (school bag) trên tay thằng Sâm khoác lên vai mình, rồi cúi xuống… Thằng Sâm leo lên lưng ông, hai tay choàng cổ, trông rất nhịp nhàng. Có lẽ ông Tư đã cõng nó nhiều lần nên nó quen với những động tác gọn gàng như thế.
 
Tôi đến gần, hỏi ông Tư: “Hôm nào ông cũng cõng nó như thế à?” - “Thỉnh thoảng thôi - hôm nay nó chạy nhảy đá banh bị trặc chân nên mới cõng, chứ thường ngày tôi nắm tay nó dẫn về nhà.”
 
Không nghe được thằng Sâm thỏ thẻ điều gì bên tai ông, mà ông Tư cười và lộ cái vẻ hạnh phúc trên khuôn mặt già nua. Tôi cảm thấy có một chút vui lây dấy lên trong lòng - vui với cái tình người trong kiếp nhân sinh…
Vậy là, tối hôm đó, tôi viết được một truyện ngắn “Kể Chuyện Thằng Sâm”.
 
Những cuộc biểu tình vừa qua làm náo động cả thành phố Los Angeles… Ông Tư chỉ ngồi nhà, xem tin tức qua TV. Hôm nay, các cuộc biểu tình không còn rầm rộ. Ông Tư muốn ra phố “xem dân cho biết sự tình.” Ông lấy bộ đồ lính rằn ri ra mặc, đội cái mũ beret màu đỏ có gắn phù hiệu nhảy dù. Ông nghĩ như thế ông sẽ không giống những người di dân gốc Mễ - sẽ không bị cảnh sát hỏi giấy tờ.  
 
Thành phố Los Angeles chiều nay mang một vẻ trầm lắng khác thường. Ở một góc phố, trên đại lộ Broadway, một ông già người da đen - nét mặt trầm buồn, đang cần mẫn quét từng mảnh thủy tinh vỡ vụn và nhặt những chai lọ vung vãi bên lề đường. Xa xa một nhóm công nhân cặm cụi dọn dẹp các ụ rác, lốp xe đốt cháy nằm giữa lòng đường. Những chiếc xe cảnh sát đậu ở ngã tư, chớp đèn liên tục giữa cái không khí nặng nề với mùi khét của khói và hơi lựu đạn cay vẫn còn phảng phất. Đường phố thưa người, họ bước đi trong im lặng, rụt rè như thể sợ những bước chân mạnh mẽ sẽ làm cho thành phố náo động trở lại - điều mà nhiều cư dân thành phố Los Angeles không muốn xảy ra.
 
Thành phố này, từng chứng kiến bao lần dậy sóng. Những cuộc biểu  tình trước đây chỉ có cuồng nộ và đốt phá… Nhưng lần này ngoài cái bất bình, phản đối chính sách di dân quá khắt khe của chính quyền Tổng Thống Trump, còn có những giọt nước mắt rơi xuống khi cảnh bắt bớ diễn ra: Một người đàn ông Mễ bị còng tay, dẫn đi trước mặt đứa con gái nhỏ. Đứa bé khóc thét, níu lấy tay áo của cha, nói lời cầu khẩn: Daddy, don’t go… Nhưng cảnh sát vẫn đẩy người cha lên xe, đóng cửa lại. Đứa bé đứng nhìn theo, nghẹn ngào không nói thêm lời nào, nước mắt cứ trào ra đầm đìa trên má. Cảnh tượng đó đã làm biết bao giọt nước mắt âm thầm chảy ngược về tim của nhiều khách qua đường có lòng nhân ái.
 
Từ trước đến nay, ông Tư vẫn nghĩ chuyện Tổng Thống Trump cấm hay bắt di dân bất hợp pháp tràn vào nước Mỹ là đúng - quốc gia phải có biên cương, có luật pháp… cũng như nhà ở có rào dậu, gia đình có gia quy.  Nhưng chiều nay trông thấy những cảnh tượng đau lòng: Nhiều tấm bảng viết vội bằng bút lông trên tấm carton cũ những dòng chữ như tiếng kêu bật ra từ con tim của những người lao động nghèo khổ: “Justice for All Immigrants.” “We are not criminals!” Rồi trông thấy một người mẹ trẻ ôm đứa con thơ đứng bên vệ đường, giương tấm bảng: “Let my child dream.” Lòng trắc ẩn trồi lên trước những cảnh tượng thê lương ấy…
 
Thằng Sam là đứa trẻ đến đúng lúc, khi lòng trắc ẩn đang trổi dậy trong lòng ông Tư. Ông đón nhận nó như cứu vớt một mảnh đời bất hạnh trước cảnh phân ly…
 
Ông Tư lang thang trên phố Los Angeles suốt buổi chiều, cho đến lúc mặt trời đã khuất sau dãy Santa Monica, ánh lên màu tím sẫm. Rồi hoàng hôn buông xuống, phố đã lên đèn nhưng vắng khách vãng lai. Thành phố không còn cảnh nhộn nhịp như ngày nào mà lặng lẽ, dìu hiu… và hình như đâu dây vẫn còn vọng lại tiếng khóc nghẹn ngào trước cảnh phân ly.
 
Ông Tư rảo bước đến chỗ đậu xe để lấy xe về nhà, lòng buồn rười rượi… Bỗng trước mặt ông, nơi ngã rẽ vào khu phố Tàu (Chinatown) có hai đứa nhỏ đang bới thùng rác. Ông bước đến gần thằng lớn bỏ chạy, nhưng thằng nhỏ, khoảng sáu bảy tuổi đứng lại nhìn ông, không có vẻ gì sợ hãi. Nó đang cầm trên tay nửa vòng cái bánh donut. Nó nói lắp bắp những gì ông không hiểu.
 
Nhưng, trời ơi! Thằng bé dễ thương làm sao… Tự nhiên ông Tư cúi xuống ôm nó vào lòng, nghẹn ngào: “Con ơi! Sao mà tội nghiệp thế này hở con? Thằng bé nghe ông nói, nó cũng chẳng hiểu gì, nhưng trông ông rưng rưng nước mắt, tự nhiên nó ôm lấy chân ông, nói tiếng Anh ngọng nghịu giọng Spanish:
 
- Con không biết cha mẹ con đi đâu - mấy ngày nay không trở về nhà nữa.
 
Ông Tư hiểu lý do, nhưng chưa giải thích cho nó hiểu hết nguồn cơn, ông xoa đầu nó như để an ủi… rồi ông hỏi:
 
- Tên con là gì?
 
- Sam. Nó trả lời
 
- Con mấy tuổi?
 
- Bảy tuổi.
Ông Tư nói với nó những lời thật dịu dàng:
 
- Bây giờ con về nhà ông, ở với ông, rồi ngày mai ông sẽ đưa con đi tìm cha mẹ của con. Con chịu không?
 
Thằng bé gật đầu. Thằng anh đứng cách đó khoảng mười lăm mét, có lẽ nghe được câu chuyện, nó vẩy tay và gào lên:
 
- Sam! Đi… (let’s go!)
 
Thằng Sam nắm tay ông Tư kéo đi về hướng thằng anh. Ông Tư đi theo. Nhưng thằng anh cứ giữ khoảng cách, không để thằng Sam và ông Tư đến gần. Thằng Sam kéo tay ông Tư chạy đến gần thì thằng anh cũng chạy để giữ khoảng cách. Cứ thế chạy một khoảng đường dài… Thằng Sam kêu lên:
 
- José! Trở lại đây! Không sao đâu…
 
Nhưng thằng anh José cứ chạy, rồi nó quẹo vào một ngã ba đi vào khu chợ Tàu.
Khi thằng Sam và ông Tư đến ngã ba, thì thằng José đã mất hút vào trong khu chợ tối om - các cửa hàng đã đóng cửa. Thằng Sam khóc! Nó cất tiếng gọi nghẹn ngào:
 
- José! José! José ơi!
 
Ông Tư xúc động, cúi xuống ôm nó vào lòng an ủi:
 
“Con ơi! Ta ở đây đợi José một lúc, đừng khóc nữa…”
 
Thằng Sam gật đầu, ngưng khóc. Nó có vẻ mệt lả. Nó nhìn nửa khoanh donut trên tay như thể muốn ăn, nhưng lại cho vào túi áo. Ông Tư hiểu ý, ông bảo:
 
- Con để dành nửa cái bánh đó cho José, bây giờ ông cháu mình vào tiệm Mc Donald ăn tối, rồi trở ra tìm José nhé.
 
Mắt thằng Sam sáng lên, nó gật đầu. Ôi! Được vào tiệm Mc Donald!  Nó tự hỏi: “sao mà sang thế?”. Nó nhớ lại, trước đây mỗi tháng một lần cha nó đưa cả gia đình đi ăn Mc Donald là cả một trời hạnh phúc! Bây giờ, một ông già xa lạ lại cho đi ăn Mc Donald. Nó vui ra mặt. Trông vẻ mặt hớn hở của thằng Sam khi vào tiện Mc Donald, ông Tư thấy thương cho những đứa con nhà nghèo - được vào Mc Donald coi như sang cả… Ông Tư hỏi nó muốn ăn thứ gì, nó trả lời: - “Hamburger”. Ông Tư order hai cái hamburger, ông cháu ra bàn ngồi ăn. Thằng Sam chỉ ăn nửa cái, còn nửa cái gói lại cho vào túi. Ông Tư hiểu ý nó, nhưng hỏi thử:
 
- Con ăn nửa cái bánh đã no rồi à?
 
- Chưa no, nhưng để dành cho José.
 
Tự nhiên ông Tư ứa nước mắt, cầm tay nó, nói trong xúc động:
 
- Con ăn đi… ông sẽ mua cái khác cho José.
 
Ra khỏi tiệm Mc Donald, thằng Sam nắm tay ông Tư đi về hướng chợ Tàu. Đến ngã ba khi nãy, ông cháu dừng lại. Chờ! Nhưng từ ngã ba nhìn vào con đường hun hút dưới ánh đèn lung linh, còn trong khu chợ tối om, tĩnh lặng… Ông Tư đã từng nghe nói, khu phố Tàu có nhiều tội phạm. Ông cảm thấy rờn rợn… Ông nói với thằng Sam:
- Khu phố này có nhiều du đãng lắm, ở đây lâu không tốt đâu con ạ, bây giờ về nhà ông, ngày mai ta sẽ ra tìm José.
Thằng Sam lưỡng lự. Ông Tư phải ra dấu cho nó hiểu ở đây lâu sẽ nguy hiểm. Nó hiểu… Rồi nó gật đầu. Nhưng nó nắm tay ông Tư đi về hướng có tiệm 7- Eleven gần đó, còn mở cửa. Ông Tư chưa hiểu ý định của thằng Sam, nhưng ông cứ đi theo để xem nó muốn điều gì. Trên đường đến tiệm 7- Eleven, ông Tư suy nghĩ mông lung về luật “trách nhiệm dân sự”: Đưa nó về nhà có thể ông bị quy tội “bắt cóc” trẻ con. Đưa nó đến nhà thờ, hay Hội Từ Thiện, hoặc đưa vào đồn cảnh sát là điều ông không muốn. Linh tính báo cho ông biết: Chúa đã giao cho ông trách nhiệm phải chăm sóc đứa trẻ bất hạnh này. Và ông cảm thấy giữa ông và thằng Sam như có cái cơ duyên tiền định - không thể tách rời, dù cho trong một xã hội thượng tôn pháp luật và lắm luật lệ khiến nhiều người ngại ngần trước tình huống bi thảm. Nhưng bây giờ, đối với thằng Sam ông không e ngại - ông quyết tâm không giao nó cho ai nuôi dưỡng trừ cha mẹ của nó.
 
Đến tiệm 7- Eleven, thằng Sam vừa bước vào, một người phụ nữ trạc tuổi bốn mươi là nhân viên của tiệm chạy đến ôm thằng Sam, mừng rỡ, hỏi vội, quên cả việc chào ông Tư.
 
- Mấy hôm nay con đi đâu? Còn thằng José đâu? Dì mong quá trời à!
- Con đi lang thang tìm cha mẹ. Anh José chạy vào chợ Tàu, rồi biến mất, chờ mãi không thấy ra. Thằng Sam trả lời.
- Trời ơi! Nó chạy vào đó làm gì. Cái chỗ hay bắt cóc trẻ con.
 
Ông Tư trông thấy sự lo lắng và quan tâm đặc biệt của người phụ nữ này đối với anh em thằng Sam - ông sợ bà ta sẽ giữ thằng Sam ở lại với bà, nên ông kể hết mọi chuyện từ khi gặp anh em thằng Sam và nói phủ đầu để “xí chỗ”:
 
- Chúa đã khiến tôi gặp anh em thằng Sam, như vậy tôi có trách nhiệm bảo bọc nó cho đến khi nào tìm gặp được cha mẹ của nó. Cô làm chứng cho tôi là người bảo dưỡng nó trong hoàn cảnh thương tâm này để tránh trường hợp người ta đem cái luật “trách nhiệm dân sự” kết tội tôi “bắt cóc” trẻ con. Người phụ nữ lưỡng lự…Nhưng nhìn tư cách và nét mặt hiền từ với lời nói chân tình của ông Tư, bà ta tâm sự:
 
- Tôi là bạn thân của mẹ thằng Sam, tôi sang Mỹ lâu rồi, đã có quốc tịch là công dân Mỹ. Cha mẹ thằng Sam mới trốn qua đây, chưa có giấy tờ nên mới bị bắt cách đây mấy ngày. Cha nó làm cho tiệm sửa xe, mẹ nó làm ở nhà hàng - cuộc sống tạm ổn, hai anh em thằng Sam cũng được đi học đàng hoàng. Nhưng bây giờ xảy ra cớ sự. Hai thằng nhỏ bơ vơ. Thấy thật đau lòng - chưa biết tính thế nào cho ổn… Tôi có ba đứa con, tôi làm lương vừa đủ sống, khó lòng cưu mang chúng nó. Ôi! Cái cảnh nghèo khó! Biết làm sao cho chúng nó khỏi cảnh bơ vơ (?).
 
Thấy người phụ nữ có vẻ suy tư lo lắng, ông Tư móc ví đưa tấm danh thiếp (business card) cho bà ta, nói:
 
- Cần gì bà cứ liên lạc với tôi qua số điện thoại trên business card.
 
Người phụ nữ xem tấm danh thiếp, mắt sáng lên với vẻ vui mừng, nắm tay ông Tư:
 
- Ồ! Tôi biết văn phòng địa ốc của ông - cách đây có bao xa đâu. Vậy là thằng Sam tốt phước. Thôi xin ông rủ lòng thương xót cưu mang nó. Tôi sẽ làm chứng.
 
Rồi bà ta lấy bút ghi số điện thoại của bà trên tờ giấy nhỏ trao cho ông Tư:
 
- Đây là số điện thọai của tôi. Tên tôi là Maria. Cần điều gì xin ông cứ gọi, tôi sẽ đến ngay văn phòng của ông.
 
Rồi bà ta nói với ông Tư với vẻ lo lắng:
 
- Thằng José đi vào khu chợ đó, có thể bị an ninh khu chợ bắt gìữ, cũng có thể bị bọn côn đồ bắt cóc…
 
Bà ta rươm rướm nước mắt, ôm thằng Sam, nói nhỏ:
 
- Con theo ông về nhà, ở với ông. Bây giờ cha mẹ con bị người ta bắt đi rồi, khi nào biết tin, dì sẽ cho con biết. Ở với ông thật ngoan nghe con.
 
Thằng Sam gật đầu! Người phụ nữ đứng dậy, nắm tay ông Tư:
 
- Ông ơi! Thằng Sam may mắn, nhưng chưa biết số phận thằng José thế nào, ngày mai tôi sẽ ra chợ Tàu dò la tin tức. Có lẽ khi nãy nó thấy ông mặc đồ lính - nó sợ! Thằng này rất sợ lính và cảnh sát.
 
Bà ta tiếp tục với giọng nghẹn ngào:
 
- Ngày mai ông có thể đưa thằng Sam vào trường, hỏi cô giáo của nó cách thức bảo trợ, nuôi nấng nó thế nào cho đúng luật. Cô giáo rất thương nó và cũng là dân Xì nhập cư.
 
- Được rồi! Bà yên tâm - tôi sẽ lo cho nó. Tôi sẽ cho bà biết mọi tin tức.
 
Ra khỏi tiệm 7-Eleven, thằng Sam nắm tay ông Tư đi về khu chung cư gần đó. Trước đây anh em nó ở cùng cha mẹ trong căn apartment tẩng ba. Nhưng mấy hôm nay cha mẹ nó bị bắt. Người quản lý cho thay ổ khóa. Từ hôm đó hai đứa nhỏ coi như vô gia cư - ban ngày lang thang bới thùng rác kiếm ăn, đêm đến quá mười giờ tối - vắng người - hai anh em nó mới lén vào phòng giặt (laundry room) ở tầng trệt ngủ qua đêm. Trời chưa sáng tỏ, anh em nó rời phòng giặt, lánh mặt mọi người. Bây giờ thằng Sam dẫn ông Tư vào đó thử xem thằng José về chưa. Nhưng không thấy bóng dáng thằng José. Thằng Sam rưng rưng đi vào góc tối, nơi có hai túi xách học trò (school bag) đã sờn quai dấu sau mấy cái máy giặt, nó lấy một cái đeo vào vai, rồi lấy cái hamburger ông Tư mua cho lúc nãy và nửa khoanh bánh donut cho vào cái school bag kia và dấu vào chỗ cũ.
 
Nhìn cảnh ấy ông Tư rơi nước mắt, cúi xuống nắm tay nó, nghẹn ngào nói:
 
- Con ơi! Bây giờ khuya rồi, chắc José không trở về đây đêm nay. Vậy ta về nhà thôi con ạ.
 
Thằng Sam đứng dậy nắm tay ông Tư ra khỏi phòng giặt. Lúc này đã quá mười một giờ. Cả nhà vẫn thức đợi ông Tư với vẻ lo lắng. Khi ông Tư mở cửa bước vào với đứa bé. Cả nhà mừng rỡ nhưng ngạc nhiên trông thấy ông nắm tay thằng bé dẫn vào rất âu yếm. Ông Tư kể hết mọi điều đã xảy ra. Con gái ông đến ôm thằng Sam vào lòng, rưng rưng khẽ nói: “Khốn khổ đời con! Mẹ sẽ nuôi con…” Tiếng mẹ mà con gái ông tự nhiên thốt lên làm ông Tư cảm thấy mát dạ. Hai đứa cháu ngoại của ông Tư - thằng Hùng, con Oanh đứng cạnh mẹ, nhìn thằng Sam với ánh mắt trìu mến.
 
Từ đó thằng Sam được xem như đứa con út trong gia đình. Thằng Hùng, con Oanh có thứ gì thì thằng Sam có thứ ấy. Thằng Hùng mười tuổi, con Oanh tám tuổi, thằng Sam bảy tuổi, ba đứa coi như cùng trang lứa, nên có những trò chơi thích hợp với nhau. Đi học về chúng nó chơi bóng đá, cầu lông hay ra hồ bơi lội - thoải mái hồn nhiên… Tưởng rằng như thế thằng Sam sẽ vui và sẽ quên thằng anh José. Nhưng không! Đôi khi ông Tư thấy nó ngồi một mình trên ghế đá trong góc khuất sau vườn nhìn xa xăm với ánh mắt buồn rười rượi. Ông Tư xúc động đoán biết nó đang nhớ về quá khứ và nhớ thằng José.
 
Ông Tư hồi tưởng - ông cũng có những buổi chiều buồn rười rượi… ngồi trên ghế đá trong Thảo Cầm Viên Sài Gòn nhớ về người anh hiền như đất - anh Thuấn - lúc nào cũng chiều chuộng và nhường nhịn em. Nhớ lại những buổi chiều anh Thuấn cõng đi chơi quanh Hồ Hoàn Kiếm hay anh em vào Vườn Bách Thú xem khỉ làm trò. Rồi một buổi chiều thu se lạnh năm 1954, anh em thất lạc nhau trên đường trốn thoát từ Hà Nội ra Hải Phòng để di cư vào Nam.
 
Bây giờ thấy thằng Sâm ngồi một mình với ánh mắt thật buồn trông ra phố. Ông biết nó đang mong được gặp thằng José như ông mong được gặp lại người anh hiền như đất của ông. Từ đó ông dành cho thằng Sâm một tình thương đặc biệt mà hai đứa cháu ngoại của ông không có. Ông mở một trương mục ở ngân hàng đứng tên thằng Sâm. Ông bỏ tiền vào đó và để lại tờ di chúc cho con gái: “Số tiền này để cho thằng Sâm ăn học khi lên Đại học”. Ông lo xa - nhỡ một mai ông qua đời, chưa chắc con gái ông đủ tiền cho thằng Sâm ăn học.
 
Thời gian trôi qua, thằng Sâm được nuôi nấng, cùng đi học, cùng vui chơi với thằng Hùng, con Oanh. Nhưng trong lòng nó vẫn canh cánh nhớ về thằng anh José… Bao lần ông Tư đi tìm thằng José đem về cho nó, nhưng hoàn toàn thất vọng.
 
Hôm nay, ngày Lễ Tạ Ơn - Thanksgiving, cả nhà quây quần bên bàn ăn, thưởng thức món gà tây đút lò với khoai tây nghiền. Thằng Sâm ngồi cạnh ông Tư, nó thỏ thẻ: “Con nhớ José. Không biết giờ này José ở đâu và có được ăn gà tây nướng như thế này không?” Ông Tư nghe như nghẹn ngang cổ. Cả nhà xúc động, rưng rưng… nhìn thằng Sâm như muốn khóc. Ông Tư để chiếc nĩa xuống bàn, đặt tay lên vai nó, an ủi:
 
- Con ơi! Chính trị đặt ra biên cương, nhưng tình yêu thương mà Chúa ban cho loài người thì không có biên giới. Rồi đây, Chúa sẽ soi sáng lòng người để đưa José và cha mẹ về lại với con.
 
Thằng Sâm không hiểu hết ý nghĩa sâu xa câu nói của ông Tư, nhưng nó cảm nhận được những lời cuối cùng: “Chúa sẽ soi sáng lòng người để đưa José và cha mẹ về với nó.” Nó hy vọng! Rồi từ hôm ấy, những lần đi lễ nhà thờ với ông Tư nó ngồi lại rất lâu chờ khi trong nhà thờ không còn ai, nó lên quỳ dưới chân tượng Chúa. Nó cầu nguyện…
  
LÊ ĐỨC LUẬN
 (Tháng 12-2025)
 

Ý kiến bạn đọc
07/02/202600:06:21
Khách
Chao anh Luan, bai Viet cua anh qua cam dong, Xin loi toi viet tieng Viet 0 bo dau, hy vong bai nay nay duoc giai khoi nguyen. Toi cung la dan VH truoc 75
01/02/202619:29:02
Khách
Bây giờ mấy bác HO cuồng này tô chức biểu tình đấu tranh chống độc tài ở VN chẳng ai nghe. Anh cuồng độc tài Mỹ mà kêu gọi chống độc tài VN chẳng khác nào tự nhổ vào mặt mình.
01/02/202615:47:39
Khách
"Kinh tởm hơn là mấy bác HO nói với tôi rằng nhờ Trump mà họ mới tới Mỹ. Họ quên rằng chương trình HO xảy ra trên 20 năm trước khi Trump quậy quá nước Mỹ. Nếu Trump là TT thời 1980 thì tôi không chắc có chương trình HO hay không. "
Vi mấy ông Ma Gà VN thiếu trí tuệ nên VNCH thua trận dễ dàng. Nếu Trump hay Biden làm TT Mỹ năm 1976 hay 1980 thì đã không có dân VN định cư tại Mỹ. Hồi đó TNS McGovern đề nghị luật cho tiền nguời tị nạn 200 USD để trả họ về VN nhưng không đuợc thông qua. Tuy nhiên cả hai ông Biden va Trump đều chống chiến tranh VN và chống lại định cư nguời VN tị nạn tại Mỹ. Trong mot chuyến thăm VN, TT Trump xác nhận với phóng viên báo Tuổi Trẻ, Nhân Dân và TV VN là ông phản đối chiến tranh VN nên không đi lính. Nếu Trump đắc cử TT năm 1976 thì ông đã ra lịnh ICE bắt giam và trục xuất dân VN như ông đã làm hôm nay.
31/01/202622:42:08
Khách
Mê Gà VN cho rằng người VN ở Mỹ là tỵ nạn do chiến tranh VN. Vì thế, người VN "ngon lánh' hơn di dân bất hợp pháp. Trump đang xem xét trục xuất dân Ukraine. Những người này được Biden cho vào Mỹ vì chiến tranh Ukraine. Họ cũng khá giống người VN ở chỗ đều là nạn nhân chiến tranh. Dân da trắng như Ukraine mà còn đang lo bị rút quyền tị nạn thì Trump rờ cổ người VN tại Mỹ không phải là điều không tưởng

Cái bằng quốc tịch chỉ là tờ giấy lộn với các tay phát xít. Hiến pháp của đất nước mà hắn ta còn coi như cái giẻ rách thì cái bằng quốc tịch của An na mít da vàng mũi tẹt là cái quái gì.

Kinh tởm hơn là mấy bác HO nói với tôi rằng nhờ Trump mà họ mới tới Mỹ. Họ quên rằng chương trình HO xảy ra trên 20 năm trước khi Trump quậy quá nước Mỹ. Nếu Trump là TT thời 1980 thì tôi không chắc có chương trình HO hay không. Các bác HO này thật ghê tởm khi quay lại chửi ân nhân của họ là TNS McCain vì ông này dám chống đối lại giáo chủ Trump của họ.
31/01/202612:38:08
Khách
"Người VN thì chắc vẫn chưa thức tỉnh đâu, vẫn cho rằng mình đã hóa trắng. Hai người Mỹ da trắng ở Minnesota bị bắn chết giữa ban ngày thì mũi tẹt, tóc đen da vàng cùa An na mít có nghĩa lý gì trước bạo quyền phát xít mới của Mỹ."
Hoàn toàn đồng ý về nhận xét cuả bác MêVịt. Nguời da trắng biết hy sinh tính mạng cứu vớt nguời da màu thấp cơ yếu thế underdog, trong khi đó Mê Gà VN cũng là di dân mà lại quên rằng chính cha mẹ anh em con cái mình cũng từng là di dân, nỡ nào qua sông chặt cầu? Không phải ai cũng xấu xa. Ðiều đáng khen là một số tiệm ăn VN tại Minneapolis cùng với nhiều restaurant khác không quên nguồn gốc di dân của mình, tuy đóng cửa cho khách hàng nhưng cho nguời biểu tình vào ăn miễn phí.
31/01/202606:13:29
Khách
Đây cũng là bài học cho các bác Mê Gà VN. Thống kê bầu cử năm 2024 cho thấy 54% đàn ông gốc Hispanic (Nam Mỹ) đã bỏ phiếu cho Trump dù Trump đã nói thẳng và nhiều lần trong lúc tranh cử là nếu thắng, ông ta sẽ thẳng tay trục xuất di dân như chưa từng có trong lịch sử.

Người Mễ thì cho rằng Trump sẽ chỉ trục xuất người Venezula. Người Costa Rica thì cho rằng Trump sẽ chỉ trục xuất người Mễ. Người Columbia thì cho rằng Trump sẽ chỉ trục xuất người Honduras. Nói chung là họ nghĩ dân tộc họ cao hơn các dân gốc Nam Mỹ khác và Trump sẽ không đụng đến dân của họ.

Người VN cuồng Trump cũng nghĩ là mình thuộc hạng cao sang, tự cho rằng mình đã hóa thành Mỹ trắng và vì thế Trump sẽ không bao giờ đụng đến mình.

Giờ thì người gốc Nam Mỹ phải trả giá cho sự ngây ngô của mình. Tôi vẫn cảm thông và thương họ nhưng không còn như xưa vì chính họ đã chọn số phận của họ.

Người VN thì chắc vẫn chưa thức tỉnh đâu, vẫn cho rằng mình đã hóa trắng. Hai người Mỹ da trắng ở Minnesota bị bắn chết giữa ban ngày thì mũi tẹt, tóc đen da vàng cùa An na mít có nghĩa lý gì trước bạo quyền phát xít mới của Mỹ.
30/01/202622:55:35
Khách
Tôi đồng ý chánh phủ trục xuất di dân lậu nhưng phải hành xử nhân đạo và không đuợc trục xuất những nguời đang chờ phán quyết của toà.
30/01/202622:40:38
Khách
Hôm kia TV chiếu hình ICE bắt hai cha con bé Liam 5 tuổi ngay truớc nhà khi vưà đi học về đầu còn đội nón len xanh, áo lạnh muà dông đứng trên tuyết àm cả nuớc Mỹ xúc động rơi nuớc mắt vì vẻ mặt thơ ngây của nó không biết tai họa đến. Lúc bắt thì co' đại diện truờng học đến xin giữ nuôi nó để sáng mai đi học tiếp, và thân nhân trong nhà cũng xin giữ bé Liam lại để nuôi tiếp tục đi học nhung ICE không cho. Trẻ 5 tuổi thì quen ở nhà ăn ngủ, quen bạn be` trên truờng, bị bắt đưa vào tù với cha nó cảnh lạ tù đày thật tàn nhẫn như trẻ con bị giam trong trại cải tạo CSVN với mẹ, hay trai tập trung dân Do Thái của Ðức QX. Hôm qua dân Texas biểu tình truớc trại giam đòi thả bé Liam về và một Dân biểu Texas có đến thăm hai cha con trong tù. Toà Liên Bang đã ra lệnh thả những nguời đuợc tị nạn không phạm luật chờ ra toà xin tị nạn cho 2 cha con Liam nhưng liên bang chưa chịu cho bé về lại Minnesota đi học. TV cũng có chiếu bé gái 2 tuổi bị bắt giam trong trại Texas, nghe nói đã đuợc trả về nhà. Con nguời và chánh phủ bây giờ thật tàn ác, dù có toà ra lệnh thả đưa về nhà vẫn muốn kéo dài sự đau khổ dày vò trẻ em. Trẻ 5 tuổi đi xa thì nhớ nhà nhớ bạn và nhớ đồ chơi ở nhà, nhất là ở trại tù. Hồi 1972, bé Kim Phúc 9 tuổi bị bom Napalm văng dính cháy lưng khóc chạy đuợc AP Nick Ut đưa hình lên làm cả thế giới xúc động. Nay thì hình bé Liam 5 tuổi bị bắt trong tuyết lạnh cũng làm rơi lệ. Nếu chánh phủ còn chút luơng tâm thì thả ngay bé Liam về nhà để cơ quan xã hội tìm thân nhân nuôi cho đi học với bạn bè. Những trùm ma tuý đang bi tù, nguời tội hình sự còn đuợc TT Trump tha cho về nhà tại sao lại keo kiệt không đại xá cho bé Liam? Hay vì nghèo không có tiền hối lộ nên không đuợc đại xá? Xin tìm đọc bài viết Những đưá trẻ trong hai nhà tù của Nina HB Lê trên Việt Báo hôm nay và bài Thằng Ngụy Con về đưá trẻ sinh ra lớn lên trong tù cải tạo bị Công an CSVN hành hạ chết. Nhà Phật nói đời là bể khổ dù ở VN hay ở Mỹ vẫn là bể khổ. Lỗi tại con nguời tham sân si tạo ra bể khổ.
30/01/202615:31:17
Khách
Cứu nguời khác như ông Tư mà không bị hại đến thân là điều phuc lành cho hai bên. Nhưng có kẻ vì cứu ngưỡi mà bi. hại đến thân thì thật là đáng phục. Hồi 1965, miền Trung có lụt lớn, các phi công trực thăng Mỹ bay vào các làng mạc bốc nguời bị lụt ngồi trên mái nhà không kể bạn hay thù, nhưng một số bị VC bắn bị chết hay bị thuơng vì VC không muốn lính Mỹ làm ơn cứu nguời. Anh chàng Alex Pretti chết vì che chở một phụ nữ biểu tình bị ICE hành hung và bị bắn chết vi ICE không muốn anh Alex cứu nguời. Khi 5 nguời đã đè anh Pretti xuống đất, súng của ICE sát vào mình nạn nhân thì chỉ cần bắn vào chân tay là đủ, nhưng bắn vào cổ và ngực 10 phát cho chết là quá bất nhân. Sau đó là họ chụp mũ anh Alex khủng bố tấn công ICE, cả một hệ thống chánh phủ Mỹ vu khống để giết nguời. Từ 1965 quân đội Mỹ bay trực thăng cứu dân bi. lụt đến 2025 ICE bắn 10 phát giết nguời bị đè xuống thì chánh phủ Mỹ từ kẻ thiện nay biến thành kẻ ác. Anh Alex này chết vì bảo vệ kẻ yếu sẽ đuợc Chúa đưa lên thien đàng, còn những kẻ ác sẽ phải sa hoả ngục.
30/01/202614:32:03
Khách
Bài viết rất hay, nói lên đuợc tình nhân ái bao la cuả nguời cựu chiến binh VNCH dù đã gác kiếm hơn 50 năm qua. Xưa cầm súng chống Cộng Sản vô thần tàn ác, nay mở vòng tay cứu nguời chống lại chế độ đàn áp dân di cư nuôi mộng thực dân bành truớng lãnh tổ chiếm đất đai tài nguyên nuớc khác. Nhiều cựu chiến binh VNCH sau khi gác kiếm trở thành Mục sư, Thuợng Tọa, Linh Muc. Ông Tư dem trẻ lạc loài vì cha mẹ bị ICE bắt đem về nuôi nấng thì cũng gác kiếm để trở thành Bồ Tát . Thánh Kinh Leviticus 19:33 có dạy nguời theo đạo Chuá đối xử tử tế với nguời ngoại quốc, và Ðức Giáo Hoàng thuờng xuyên kêu gọi chánh phủ Mỹ đối xử nhân đạo với di dân nhưng chánh phủ liên bang Mỹ là những nguời ngoại đạo hay kẻ giả mạo theo Chúa để làm giàu nên phản lời Chúa. Ðáng phục là công dân da trắng Mỹ dù không liên hệ với dân Nam Mỹ cũng đứng lên hy sinh tính mạng bảo vệ nguời bị bạo lực. Anh chàng y tá Alex Pretti bị giết khi anh ta đứng che chở cho một phụ nữ bị ICE xô ngã xuống đuờng. Anh hùng hy sinh bảo vệ kẻ yếu, côn đồ dùng sức mạnh súng đạn ăn hiếp kẻ yếu. Nhân viên liên bang, quân đội Mỹ không nên làm công cụ cho côn đồ sai khiến gây chiến tranh sát sanh hại mạng cho các tỷ phú. Nuớc Mỹ đang có nền kinh tế chữ K (K-shapped economy), nguời giàu 1% dân số lấy hết tài sản dân Mỹ trung lưu đưa họ đến nghèo. Nhân viên liên bang và quân đội không nên giúp côn đồ lam chuyện bất nhân. TNS Kelley cũng là cựu chiến binh cuả Arizona cũng đã kêu gọi quân đội không tuân lệnh giúp chánh phủ làm chuyện phi pháp. Ngay cả khi toà liên bang California, Minnesota ra lệnh trả tự do cho nguời đuợc quy chế tị nạn, chánh phủ Mỹ cũng không tuân lệnh trả tự do. Dân phạm luật nhỏ là bị tù hay bị giết, nhưng chánh phủ Mỹ bi toà tuyên bố phạm luật thì vẫn tiếp tục phạm luật. Ở các nuớc như Nam Hàn, Pháp thì Tổng Thống phạm luật phải vào tù.
Trich Lê Vi 19:
"33 Đừng bạc đãi ngoại kiều sống trong xứ các ngươi. 34 Phải đối xử với họ như với người bản xứ. Phải yêu thương họ như chính bản thân, vì các ngươi vốn là ngoại kiều ở Ai-cập. Ta là CHÚA, Đức Chúa Trời các ngươi.
33 “‘When a foreigner resides among you in your land, do not mistreat them. 34 The foreigner residing among you must be treated as your native-born. Love them as yourself, for you were foreigners in Egypt. I am the Lord your God."
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 33,322
Tác giả đã dự Viết Về Nước Mỹ từ nhiều năm trước và đã nhận giải Đặc biêt VVNM 2018 và giải Danh dự VVNM 2019. Bài đầu tiên của ông là "Kinh 5 Dị Nhân" kể về vùng quê, nơi có hơn 1000 người -phân nửa dân làng- vượt biên mà tới hơn 400 người tử vong. Hiện ông đang là cư dân Orlando, Florida, vùng đất rất quen với bão lụt. Bài viết là quan điểm của tác giả. Bài này không tham dự giải thưởng.
Một buổi sáng đầu xuân, ánh nắng yếu ớt xiên qua mành cửa sổ thành những vệt dài chiếu thẳng lên mặt bàn ăn làm nổi bật tấm thiệp xuân của chồng tôi để lại. Tấm thiệp như một bản án không có phiên tòa, nhưng đã thực sự buộc tội một người đàn bà lang tâm, đã làm đổ vỡ hạnh phúc gia đình. Trong nỗi ăn năn muộn màng, tôi hối hận vô cùng vì đã không can đảm thực hiện tờ giá thú. Biết đâu nó không là sợi dây ràng buộc trách nhiệm một cách tích cực đối với chồng tôi, ít nhất trong hoàn cảnh nầy. Mặc dù tôi vẫn biết giá thú chỉ là hình thức bên ngoài, nó không bảo đảm là chất keo gắn liền tình cảm vĩnh viễn của một cặp vợ chồng.
Khởi điểm từ khúc giao lộ với Monterey road, đường Senter chạy dài từ chân con đồi trọc băng ngang cổng trường trung học Andrew Hills xuống khu vườn Nhật và tiếp nối với các con đường chạy vào trung tâm thành phố San Jose - một trong những thành phố lớn nằm trong thung lũng Silicon, còn được gọi là thung lũng Hoa Vàng. Vào thập niên tám mươi, con đường tương đối dài này cũng là con đường huyết mạch nối liền các khu vực có những gia đình di dân Mễ Tây Cơ, tỵ nạn Việt Nam và gia đình các sắc dân khác như Phi luật tân, Trung hoa và Nam Mỹ có thu nhập thấp, cư ngụ trong các “khu vực Low Income” hoặc “chương trình Housing” của chính phủ. Đường Senter cũng giống như một dòng sông có nhiều phụ lưu là những con đường nối liền ngang dọc với những căn nhà có giá bán hoặc cho thuê phù hợp với lợi tức của các gia đình trung lưu hoặc mới nhập cư vào thập niên tám mươi, anh em chúng tôi là một trong những lớp người năm xưa ấy.
Tôi biết John và Nhã Vy được ba năm rồi. Lần đầu gặp John, tôi có chút ngạc nhiên vì một người da trắng, cao lớn, dắt theo một bé gái tóc vàng, mắt xanh đến xin học tiếng Việt. John rất thân thiện và cởi mở, không một chút ngượng ngùng khi giao tiếp với tôi: - Tôi tên John, John Smith, là ba của Nhã Vy. Lẽ ra hôm nay vợ chồng chúng tôi cùng đưa Nhã Vy đến trường ghi danh học tiếng Việt, nhưng vì tuần này vợ tôi có ca trực, nên tôi phải đi một mình với bé Nhã Vy. - Cảm ơn John. Tôi tên Phu, rất vui được làm quen. - Cái tên này có phải đánh vần là P.H.U. không? Giống như PHỞ nhưng phải là chữ U phải không? Tôi cười rồi đáp lại John: - Đúng rồi, bạn phát âm rất đúng. Có nhiều người cứ gọi tôi là PHO, nên đôi lúc tôi phải dùng tên Pete cho dễ gọi.
Trong đời người có những điều ai cũng biết sẽ đến nhưng thường né tránh, không muốn nhắc tới. Một trong số đó là cái chết. Nhiều người kiêng cử vì sợ xui hoặc đơn giản vì chưa sẵn sàng đối diện; nhưng chính sự né tránh ấy lại khiến người thân lúng túng nhất khi điều không thể tránh xảy ra. Bởi vậy tôi muốn chia sẻ đôi điều từng trải, như một lời nhắn gửi đến những ai có duyên đọc được, để giờ phút tiễn đưa chính mình, khi đến, có thể diễn ra nhẹ nhàng và ấm áp. Mỗi khi nghĩ đến giây phút ấy, lòng tôi thường chùng xuống; không phải vì sợ hãi cho bản thân, mà vì nghĩ đến những người ở lại, phải bối rối giữa nỗi đau mất mát. Những gì tôi viết ra đây không phải để bi quan, mà để người ở lại có thêm phương hướng, để mọi chuyện được sắp xếp rõ ràng và lòng bớt vương nhiều bi lụy.
Mùa đông năm nay không còn thấy Dick xuất hiện sau những trận bão tuyết khiến tôi không khỏi băn khoăn. Trước đây, hễ bão vừa tan là thế nào ông ấy cũng đẩy ngay chiếc xe thổi tuyết (snow blower) ra khỏi nhà. Với dáng dấp vững chắc, tiếng nói sang sảng, ông chỉ huy đám con cháu dọn dẹp lần lượt bãi đậu xe, lối ra vào, rồi đến con đường đi bộ trước nhà. Rảnh tay, cả nhà còn sang phụ những người hàng xóm già yếu neo đơn. Có Dick và gia đình ông, xóm nhỏ quanh nhà tôi trở nên sống động, ấm áp hơn giữa cái thời tiết lạnh cóng mùa đông. Vậy mà không hiểu sao, mấy trận bão tuyết gần đây trôi qua lại thiếu vắng hẳn hình ảnh quen thuộc của Dick? Ban đầu, tôi nghĩ Dick đi đâu vắng nhà một thời gian. Mãi đến hôm nay khi trò chuyện với Bob - người cùng xóm trạc tuổi Dick - tôi mới hay tin ông vừa trải qua một cơn đột quỵ và hiện sức khỏe rất yếu. Nghe mà bàng hoàng. Mới tháng trước, chúng tôi còn gặp nhau ngoài phố; Dick vẫn ôm nhẹ tôi, vỗ vai thân tình như mọi khi.
Là con của một sĩ quan tù cải tạo, tác giả Lê Xuân Mỹ đã góp vào giải Viết Về Nước Mỹ nhiều bài viết chân thực và xúc động từ năm 2019. Ông đã nhận Giải Đặc Biệt Viết Về Nước Mỹ 2019, giải Vinh Danh Tác Phẩm 2021 và giải Vinh danh Tác Giả-Tác Phẩm năm 2023. Sau đây là bài đầu tiên trong loạt bài bút ký với chủ đề “Những Ngày Nước Mỹ Chở Tôi Đi”. Như lời tác giả- “Những bài này tôi viết không phải để kể về những chuyến du lịch. Tôi chỉ muốn ghi lại những rung động rất người - theo cái cách mà mỗi vùng đất chạm vào trái tim mình; khi một thành phố lạ bỗng trở thành thân quen; và theo cách riêng của nó, nước Mỹ dạy tôi nhìn đời ấm áp, nhẹ nhàng, bao dung hơn.”
Làm ở hãng Amazon khác hẳn các hãng khác. Nghe nói ai cũng thấy lạ nhưng đó là sự thật. Trước đây tôi đã từng làm ở hãng phụ tùng máy bay một thời gian ngắn rồi nghỉ. Làm thử chỗ này chỗ nọ cũng không xong cuối cùng thì lăn lộn trong các tiệm Nails cho đến tháng 3/2020. Biến cố lớn xảy ra trên thế giới, Mỹ cũng không miễn trừ Covid 19 lan tràn, nhiều công ty, cơ sở làm ăn, mua bán phải đóng cửa kể cả ngành nails. Tiệm nails tôi làm cũng không tránh được thực trạng này, buộc phải đóng cửa vì an toàn cho sức khỏe mọi người. Sau khi hưởng tiền trợ cấp thất nghiệp được ba tháng, tôi tình cờ dạo Facebook thấy công ty Amazon tuyển nhân viên kho hàng (warehouse) vì khi Amazon đóng cửa trong lúc cao điểm cơn dịch nhiều người đã nghỉ việc ở nhà sống bằng tiền trợ cấp, chờ qua dịch sẽ đi làm lại. Xã hội lúc bấy giờ trong tình trạng không làm nhưng ăn thì vẫn ăn, mặc thì vẫn mặc, mà đi chợ thì không dám vì sợ lây nhiễm.
Trong bối cảnh nền chính trị phân cực của nước Mỹ, nếu có một nơi mà ở đó người Mỹ tạm gạt qua những sự khác biệt, tạm quên đi sự chia rẽ trầm trọng sâu sắc giữa các đảng phái chính trị để đoàn kết lại thành một khối, ắt hẳn nơi đó là Nhà Bảo Tàng Huân Chương Danh Dự (HCDD) Quốc Gia ở thành phố Arlington, bang Texas. (The National Medal Of Honor Museum). Có một câu nói đùa của người Mỹ rằng Huy Chương Danh Dự là huy chương không ai muốn nhận vì huy chương này đại diện cho ngày tồi tệ nhất trong cuộc đời của người được trao tặng. Trong tổng số 40 triệu người Mỹ phục vụ trong quân đội, chưa đầy 40 ngàn người được trao tặng Huân Chương Danh Dự, chính xác hơn là có 3,528 người Mỹ được trao tặng Huy Chương Danh Dự. Trong số 3,528 vị anh hùng này, chỉ còn 61 người còn sống đến ngày nay.
Bà Tâm mới được qua Mỹ, sau 20 năm bị kẹt trong nước. Khi mới qua, các em bà nhắc nhở nói năng cẩn thận “giữ mồm giữ miệng”, kẻo mang tiếng kỳ thị. Lúc đi làm giấy tờ, bà thấy ở các văn phòng đều dán nhiều tờ khuyến cáo: Cấm phân biệt (kỳ thị): màu da, ngôn ngữ, giới tính, sắc tộc … Bà nghe dặn dò, ở Mỹ có 2 tội dễ vô tình mắc phải, đó là: Kỳ thị và sách nhiễu tình dục(sntd). Vì chỉ lúi húi trong nhà, chưa cần ra ngoài, nên bà Tâm cũng không để ý lắm chuyện kỳ cục này. Sau bà, tới lượt cậu em út cũng được qua Mỹ theo diện ODP ( bảo lãnh người thân). Truyền thống gia đình, anh em đùm bọc nhau lúc khó khăn, nên cả nhà cậu (vợ Bắc 2 nút và hai con), cũng ở chung trong nhà với chị...
Nhạc sĩ Cung Tiến