Hôm nay,  

Bom Nổ Chậm

06/08/202500:42:00(Xem: 2521)
TG Kim Loan
TG Kim Loan nhận giải Vinh Danh Tác Giả VVNM 2023


Tác giả tên thật là Nguyễn Thị Kim Loan, sinh năm 1966, là cô giáo tiểu học khi còn ở Việt Nam. Vượt biên và sống ở trại tỵ nạn Thailand từ 1989-1993. Định cư tại Canada từ 1994 đến nay. Tác giả nhận giải đặc biệt VVNM 2021 và mới nhận Giải Vinh Danh Tác Giả năm 2023.
 
***
 
Hai vợ chồng chị Nở tiễn con gái và bạn trai của nó ra tận cửa garage, phụ họ mang đồ đạc lỉnh kỉnh vào xe cho chúng, là những thứ chúng vẫn đem theo mỗi lần về thăm nhà như áo quần, giày dép, laptops, vật dụng cá nhân. Cuối cùng là nồi thịt kho trứng, chị dặn anh khiêng ra cẩn thận, để vào trong cooler, kèm theo mấy trái dưa leo, chúng nó lái xe hai tiếng về đến nhà là có món ăn cơm tối nay. Mọi thứ xong xuôi, chúng ngồi vào xe, cài giây an toàn, chị theo ra lề đường dặn con:
- Amy nè, về tới nhà đem thịt kho ra hâm, ăn với dưa leo, nhe!
Chị cũng không quên thằng bạn trai của con:
- Benny, lái xe cẩn thận.
Nhìn hai đứa ríu rít bên nhau, chị Nở ấm lòng nhưng vẫn thở dài tự hỏi, hai đứa yêu nhau 4 năm, rồi sống chung với nhau 3 năm, bao giờ mới chịu làm đám cưới?
*
Hai đứa quen nhau từ khi Amy vào Đại Học năm nhất, dù Benny lớn hơn Amy 3 tuổi nhưng vì đổi ngành học, vào học trễ nên chúng học cùng năm nhưng khác ngành. Sau bốn năm Đại Học, tình cảm thêm gắn bó, có chung một nhóm bạn thân, thỉnh thoảng rủ nhau đi du lịch ngắn ngày hoặc đi cắm trại, picnic vùng ngoại ô.
Từ khi mới quen, Benny đã được anh chị chấp thuận và đối xử niềm nở, vì Benny là chàng trai người Việt hiếu học, không đua đòi ăn chơi, biết cư xử với xung quanh. Qua những lần nói chuyện với Benny, anh chị biết ba má Benny có tri thức, nghề nghiệp tốt và nền tảng gia đình vững chắc. Suốt bốn năm Đại Học, Benny ở ký túc xá của trường (vì nhà ba má nó ở xa, cách 6 tiếng lái xe), chị vẫn kêu Amy đưa Benny về nhà ăn cơm chung với gia đình chị vào cuối tuần, có khi còn bới thêm thức ăn cho nó đem về.
Hai đứa tốt nghiệp Đại Học được nửa năm, Amy thông báo với anh chị:
- Ba mẹ ơi, con sẽ chuyển qua thành phố bên cạnh vì con mới được nhận vào làm trong một ngân hàng lớn ở bển.
Tụi nó nộp đơn xin việc ở cả hai thành phố, anh chị có biết. Benny được nhận ngay lập tức ở thành phố này vì kỹ sư dầu hỏa đang khan hiếm, còn Amy vẫn chưa được nhận bởi ngành business có nhiều người cạnh tranh, bây giờ mới được job nhưng phải ở xa gia đình hai tiếng lái xe.
Chị Nở nhanh nhẩu dàn xếp cho con:
- Con kiếm ‘apartment’ nào gần chỗ làm cho tiện đi lại nhe. Benny làm việc ở đây, cuối tuần hai đứa thăm nhau cũng được.
- Dạ không, ảnh cũng vừa xin được chuyển qua chi nhánh công ty Dầu Hỏa chỗ con luôn, nên tụi con sẽ cùng qua đó.
Chị Nở hồi hộp:
- Vậy Benny sẽ... ở đâu?
- Ở với con chứ ở đâu! Tụi con mướn một căn ở chung.
- Trời đất! Chưa cưới hỏi mà ở chung là sao?
Amy vô tư:
- Chứ mẹ nghĩ mỗi đứa mướn 1 phòng sẽ tốn kém biết bao, còn chuyện cơm nước nữa, ăn chung vẫn tốt hơn mà.
- Mẹ biết! Nhưng sao không cưới nhau, hoặc ít nhất là đám hỏi, để người đời khỏi cười chê?
- Mẹ ơi! Con còn trẻ, mới 22 tuổi, Benny 25, cả hai mới có việc làm, thì cưới hỏi gì! Ngày nay chẳng ai lấy vợ lấy chồng sớm đâu mẹ.
Con gái học xong xin được việc làm, chị Nở mừng bao nhiêu thì lo buồn bấy nhiêu khi nghe con nói sẽ ở chung với bạn trai. Chẳng riêng gì chị mà chồng cũng thế. Hai vợ chồng sợ mang tiếng với bạn bè với họ hàng gần xa.
Chồng đành an ủi chị:
- Cũng may chúng nó sống ở thành phố khác cách nhà mình hai tiếng lái xe, có lẽ không ai biết chuyện này đâu.
- Nhưng lỡ con Amy... có bầu rồi chúng vác cái bụng bầu về nhà, chỉ vài lần thôi là cả thành phố biết hết anh ơi!
Nỗi lòng của chị Nở cũng như nỗi lòng của nhiều bậc cha mẹ nơi xứ này, khi con cái sinh ra lớn lên ở đây, theo văn hóa Tây Phương, con cái bảo sao thì cha mẹ nghe vậy chớ biết làm sao. Thấy chị Nở siêng đi Chùa, anh tưởng chị giận con nên đi Chùa cho quên sầu đời, chị nói thật lòng:
- Em cầu nguyện cho chúng cưới nhau sớm ngày nào em ăn mừng ngày ấy.
Sau một năm chúng sống chung, chị Nở nôn nóng chuyện cưới xin, anh nhắc chị:
- Chúng mới đi làm, còn phải dành dụm, đừng ép quá, con mình sẽ buồn.
Năm thứ hai, anh lại bảo:
- Tụi nó còn mê đi du lịch, tận hưởng đời sống sau mấy năm miệt mài học hành sách vở, thôi cho tụi nó thời gian đi em.
Vậy đó, năm nào anh cũng đưa ra lý do để an ủi chị (và cũng an ủi ảnh luôn).
*
Năm nay là năm thứ ba, tụi nó mới đặt cọc mua căn nhà nhỏ, Benny cũng nhiều lần lái xe đưa Amy về thăm nhà nó vào dịp long weekend, Lễ, Tết, mà chuyện cưới hỏi chẳng thấy chúng đoái hoài, bên “đàng trai” cũng im re.
Tiễn con xong hai vợ chồng quay vào nhà, chị than thở với anh:
- Nhìn hai đứa đẹp đôi quá, không nghĩ đến thì thôi, chớ nghĩ đến là em rầu thúi ruột. Bốn năm quen từ Đại Học, ba năm dọn ở chung, là bảy năm thanh xuân của con gái mình chớ ít ỏi gì, thiệt thòi cho nó quá.
- Xời, xứ này nam nữ bình đẳng, chúng nó chẳng nghĩ ai thiệt thòi hơn ai đâu em ơi.
- Bởi mới nói, ngày xưa phải đợi đến ngày cưới mới có chuyện ở chung, còn bây giờ nhớ đến cái thời “khoan khoan ngồi đó chớ ra/nàng là phận gái ta là phận trai” chỉ còn trong cổ tích thần thoại.
- Thời đó quá xa xăm, thời tụi mình thôi nè, anh nhớ hồi bên Việt Nam lúc mình mới quen nhau, được phép đi chơi, ba em dặn dò kỹ lắm, phải về nhà trước chín giờ tối, cứ làm như trước chín giờ là an toàn, hổng có chuyện “ăn cơm trước kẻng” hay sao á!!
- Cái chính là sợ hàng xóm dèm pha dị nghị. Anh thử tưởng tượng cả xóm tắt đèn đi ngủ sớm, mà sau chín giờ anh đưa em đi chơi về, thì sớm mai cả xóm sẽ có chuyện bàn tán đấy, mặc dù lúc đó nhà nào cũng đóng cửa mà vẫn “nhìn” thấy ai đi sớm về khuya. Trở lại chuyện con gái mình nè, chúng tính để mòn mỏi đến bao giờ?
- Bên đây tụi nó vậy đó, nhưng dù con gái mình có muốn thì cũng phải chờ thằng Benny cầu hôn, gọi là ‘propose’ trước đã. Con gái mình đâu có quyền yêu cầu, đề nghị.
- Ủa, anh mới nói ngày nay nam nữ bình đẳng, sao giờ lại nói cái vụ cầu hôn là do con trai chủ động?
- Vậy em muốn con gái mình quỳ xuống cầu xin, ý lộn, cầu hôn trước sao?
Chị Nở nghiêm giọng:
- Thôi thôi! Nhức cái đầu! Giờ em quyết định rồi, tháng sau tụi nó về nhà ăn sinh nhật của Amy, tụi mình dàn xếp sao đó, để anh có dịp nói chuyện với tư cách hai người đàn ông, hỏi thẳng thằng Benny bao giờ sẽ cưới con gái chúng tôi!
- Nghe nói nó mời Cindy và Sally, là hai con bạn gái thân thiết thời đi học, có chỗ hở nào để anh nói chuyện riêng với Benny?
- Hai đứa bạn gái buổi chiều mới đến dự tiệc, còn cả buổi trưa, lúc Amy phụ em làm món gỏi, em sẽ làm bộ thiếu món gì đó rồi hai mẹ con sẽ lái xe đi mua, anh ở nhà có nhiệm vụ ... hỏi tội thằng Benny, hiểu chưa?
- Những lỡ thằng Benny xung phong đòi đưa hai mẹ con đi mua đồ thì sao?
- Đó là “plan A”, còn đây là “plan B”: Amy chắc chắn sẽ tắm rửa, trang điểm trước bữa tiệc, cũng khoảng hơn nửa tiếng, lúc đó em sẽ kiếm cớ nhờ anh và Benny ra sau vườn xem lại cái hàng rào. Mà anh phải lựa lời khéo léo, không những để Benny trả lời đúng trọng tâm, mà để nó không kể lại cho Amy, kẻo con mình buồn.
Anh đăm chiêu suy nghĩ rồi cương quyết:
- Anh cũng hết kiên nhẫn với thằng Benny này rồi.
Chị được nước, lên giọng:
- Chớ còn gì nữa! Có con gái như bom nổ chậm. Hãy nhìn gương nhà chị Bảy thường đi Chùa với em kìa. Con gái chỉ cũng ở với thằng bạn trai mấy năm trời, đến lúc tụi nó mua nhà, chị Bảy mừng hết lớn vì nghĩ sẽ có đám cưới, ai dè đùng cái, con nhỏ mang bầu, sanh con, bây giờ đẻ thêm đứa nữa, chuyện cưới xin coi như chìm xuồng. Dù hai bên nội ngoại nhận cháu nhận con vui vẻ, tụi nhỏ đi đăng ký kết hôn, nhưng chị Bảy vẫn đau lòng vì con gái mình không có một cái đám cưới chính thức với bàn dân thiên hạ.
Anh muốn nổi nóng:
- Vậy thì không thể chậm trễ được nữa, anh sẽ có cách để nói chuyện với Benny.
- Dù sao, mình có con gái vẫn phải ...lép vế nghen anh, anh cứ vừa đấm vừa xoa, vừa cứng rắn vừa ngọt ngào, để nó phải có câu trả lời rõ ràng.
- Anh biết mà!
Chị xuống giọng bên tai anh như sợ ai nghe thấy mặc dù trong nhà chỉ có hai vợ chồng:
- Nếu cần, anh cứ nói với Benny chỉ cần làm một đám cưới đơn giản, gọn gàng trong gia đình hai bên và bạn bè thân thiết là đủ, cũng chẳng cần nhiều thủ tục rườm rà, một buổi tiệc cưới nho nhỏ tại nhà hàng cũng xong, miễn là có đám cưới! Và nếu cần ...
Anh sốt ruột cắt ngang:
- Mình xuống nước vậy đủ rồi, còn cần gì nữa?
Chị Nở huỵch toẹt:
- Nếu cần thì mình... bao luôn, cho chúng tiền làm đám cưới cho đẹp mặt nghen anh!
Anh thở dài:
- Vậy là mình... cho không biếu không con gái hả em? Đành phải thế thôi, còn hơn bỗng một ngày nó rinh cái bụng bầu như con gái chị Bảy thì lúc đó là bom nổ banh xác chớ bom nổ chậm cái nỗi gì!
Chị Nở lại ý kiến:
- Anh nè, về phần em sẽ gọi cho ba má Benny, trước là để hai bên biết nhau, hỏi thăm chuyện mưa nắng, sau là thăm dò tình hình bên đó xem họ có nhắc gì tới chuyện hai đứa trẻ và có sốt ruột như mình không?
- Trời đất, sao em có số điện thoại của họ, sao em lại chịu... hạ mình như thế, xưa nay em... chảnh lắm mà!?
- Vì con gái, em sẵn sàng dẹp bỏ tự ái, anh ơi!
- Vậy quyết chí nhé! Việc của anh là “hỏi tội Benny”, và việc của em là lựa thời điểm thích hợp, điện thoại cho ba má nó. Tụi mình cùng nhau phối hợp “hành động”, tất cả vì con gái cưng của chúng ta.
Rồi ngày mong chờ cũng đến, buổi sáng chị Nở thong thả cắm mấy bình hoa tươi và chuẩn bị cho nồi bò kho ăn với bánh mì. Tiệc chỉ có 6 người, nên cũng không bận rộn nhiều, khi Amy và Benny về tới sẽ phụ chị làm gỏi, nướng bánh tôm cũng như chiên một mớ chả giò là xong. Benny đã đặt ổ bánh kem, chút chiều người ta sẽ giao tận nhà, hai đứa bạn gái của Amy sẽ lo phần trái cây và thức uống.
Vừa chăm chút nồi bò kho trên bếp, chị Nở liếc nhìn chồng đang ngồi uống cafe và lướt laptop nơi phòng ăn, chị lo lắng:
- Em hồi hộp quá anh ơi, không biết chút nữa sẽ là “plan A” hay “plan B”, liệu tụi mình có “diễn” đạt không hay sẽ bị bại lộ?
- Anh cũng căng thẳng và hơi lo khi anh nói chuyện được với Benny kết quả sẽ ra sao.
- Thôi chúng mình cùng cố gắng bình tĩnh, để em đi vào thắp nhang bàn thờ Phật phù hộ cho mọi việc êm xuôi, trót lọt.
Vừa xong nồi bò kho thì có tiếng cười nói ngoài cửa, dù tụi nó có chìa khóa nhà, chị vẫn chạy ra, thấy cả bốn đứa Amy, Benny, Cindy, Sally, chị ngạc nhiên:
- Ủa ủa...?
Amy nhanh nhẹn:
- Tụi nó muốn tới sớm phụ mẹ nấu ăn và chơi với con nhiều hơn, cả năm nay tụi con chưa gặp nhau mà mẹ!
Chị cười như mếu, đón tụi nó vào, tính đi tìm chồng để chia sẻ nỗi thất vọng vì kế hoạch “hỏi tội Benny” coi như không thành, thì anh đang đứng sau lưng, đưa cặp mắt “âu sầu” nhìn chị, cái ánh mắt chỉ có hai vợ chồng thấu hiểu mà thôi.
Căn bếp và phòng ăn chộn rộn hơn, mỗi người phụ một tay, tụi nhỏ nói chuyện rộn ràng, anh chị như cái xác không hồn, cười cười nói nói theo tụi nó mà trong lòng héo hon.
Đến chiều các thứ đã hoàn tất, mọi người đứng quanh bàn ăn, sẵn sàng chờ anh ra lệnh nhập tiệc thì thằng Benny bỗng tằng hắng rồi mở giọng nghiêm trang:
- Con xin phép được có vài lời! Hôm nay là sinh nhật 25 tuổi của Amy, và trong không khí ấm cúng thân tình này, con xin được cầu hôn em Amy...
Rồi nó quỳ xuống trước Amy:
- Amy, will you marry me?
Ôi, con nhỏ không nói được lời nào, lấy tay che miệng để ngăn tiếng khóc bật ra vì hạnh phúc. Chị Nở đứng kế bên con cũng đứng sững như trời trồng, anh Nở đứng bên Benny cũng há hốc miệng, ngơ ngác tưởng như trong giấc mơ, trong lúc Cindy, Sally la hét cổ vũ khi Benny đeo nhẫn cho Amy. Đúng lúc đó có tiếng bấm chuông ngoài cửa, Benny chạy ra nhận ổ bánh kem và hai bong bóng hình trái tim, mỗi bong bóng có tên Amy và Benny. Mọi người xúm lại trầm trồ khi nhìn trên ổ bánh có hàng chữ: “Happy Birthday Amy! Thank You For Saying Yes!!!”
Tiệc sinh nhật kiêm luôn tiệc cầu hôn diễn ra thật vui, chị nhiều lần nhìn Benny với ánh mắt dịu dàng, thầm cám ơn “thằng rể tương lai” đã dành cho vợ chồng chị niềm vui bất ngờ, vỡ òa sung sướng khi được chứng kiến con gái được cầu hôn. Đến cuối tiệc, tụi nó phụ dọn dẹp, xếp chén dĩa vào máy rửa, rồi kéo nhau xuống phố, đi uống chút rượu và nghe nhạc ở quán bar kỷ niệm thời sinh viên của Benny và Amy.
Anh chị Nở cũng mau chóng vào phòng nghỉ ngơi với tâm trạng hân hoan phơi phới. Trong lúc mở tivi xem phim, anh cười mãn nguyện:
- Đúng là người tính không bằng trời tính, em nhỉ?
Chị tiếp lời:
- Hồi trưa em rầu quá, vì biết Plan A và Plan B phải hủy bỏ, nhưng đâu ngờ Benny tặng cho chúng ta... Plan C quá tuyệt vời, “không làm mà tự nhiên thành”, cảm tạ ơn trên vô vàn.
Rồi anh quay qua nhìn chị:
- Rồi khi nào em sẽ điện thoại cho ba má Benny?
- Thôi khỏi!
- Ủa? Mới hôm nào em còn dự tính điện thoại cho họ mà?
Chị Nở vênh mặt:
- Đó là lúc nó chưa cầu hôn con mình kìa! Anh không nghe tụi nó bàn năm sau sẽ đám cưới sao? Giờ chúng ta chỉ việc ung dung chờ bên kia điện thoại đến trước, mình cũng phải có thể diện của... “nhà sui gái” chớ!!
Vì quá vui nên anh chị tự thưởng cho mình một đêm thức thật khuya xem phim, sáng hôm sau còn đang nằm “nướng” muộn màng trên giường thì có tiếng điện thoại reo. Anh là người trả lời điện thoại, đầu dây bên kia chính là ba của Benny, bày tỏ niềm vui, chúc mừng “hai gia đình chúng ta” và xin phép được đến thăm nhà một ngày không xa để hai bên biết mặt nhau, bàn chuyện cưới xin, trò chuyện tâm tình nhiều hơn. Chị Nở nằm bên cạnh, hóng nghe mọi sự với khuôn mặt hãnh diện, rồi chờ chồng xong cuộc điện thoại, chị cười:
- Anh thấy em nói có sai đâu nà! Họ cũng nôn nóng và sung sướng như tụi mình.
Anh Nở khoe:
- Anh cảm nhận ba của Benny là người tử tế, chân thành và hiểu chuyện. Họ rất quý mến con Amy nhà mình.
Chị làm tới:
- Kỳ này bàn chuyện cưới xin phải đúng phong tục tập quán Việt Nam em mới chịu à nghen!
Anh hồ hởi:
- Phải có đám hỏi đám nói đàng hoàng, có heo quay nguyên con, có đủ các mâm trầu cau rượu trà bánh mứt...
- Còn nữa, cô dâu chú rể phải mặc áo dài khăn đống cho đúng truyền thống Việt Nam khi dâng rượu cho ba má hai bên, và phải có buổi sáng rước dâu pháo nổ rộn rã, xác pháo đỏ trước sân. Phần tiệc cưới, em sẽ bảo chúng nó chọn nhà hàng Á Âu nổi tiếng nhất thành phố này để ngon miệng vừa lòng cả khách Tây lẫn khách ta...
Anh gật gù:
- Còn mục nào nữa không em?
Chị Nở vùng ngồi dậy, bước xuống giường dõng dạc:
- Nói chung là không thiếu mục nào hết á! Bây giờ em sẽ lên “Gu Gồ” hỏi cho đầy đủ. Con gái chúng ta sẽ có một đám cưới huy hoàng đẹp mặt cha mẹ trước quan viên hai họ. Con gái mình xinh đẹp thông minh, là cục cưng cục vàng của chúng ta, thì đâu thể đám cưới qua loa được, phải không anh!?
 
Tháng 8/2025
KIM LOAN
 

Ý kiến bạn đọc
28/09/202517:50:08
Khách
Năm xưa tôi cũng nghĩ như chị Nở: phải làm đám cưới rồi mới sống chung. Sau này nói chuyện với nhiều bạn Mỹ thấy nhiều cặp sống với nhau 5 năm mới thấy hoàn toàn hợp để làm đám cưới. Phải chung chăn mới biết chăn có rận. Người Mỹ thực tế hơn. Ba cái chuyện sợ người cười thì "ai cười hở mười cái răng"
07/08/202517:45:09
Khách
Vẫn lối văn viết thật dí dỏm, vui tươi của nhà văn tôi luôn yêu thích. Mong tác giả KLoan có thật nhiều hứng khởi để ra nhiều bài hay cho mọi người thưởng thức.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> http://youtu.be/J5Gebk-OVBI
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tạo bài viết
Tổng số lượt xem bài: 489,165
Thật khó ngờ rằng, bước vào tuổi nghỉ hưu, tôi vẫn còn dịp lo liệu cho tuổi già của bố mẹ. Chính trong những ngày ấy, tôi bắt đầu nghĩ về tuổi già, không của ai khác mà của chính mình. Khi va chạm với thực tế, tôi thấy hình bóng tương lai của mình trong từng chi tiết nhỏ: nào khó khăn lúc bước vào trong xe, nào không thể tự mặc cho mình manh quần tấm áo. Tôi là con cả trong một gia tộc đông anh em. Dù đã sống trên đất Mỹ lâu hơn khoảng gần ba mươi năm so với thời gian tôi từng sinh sống ở quê nhà, tôi vẫn giữ lối nghĩ của người Việt: phận làm con là phải chăm sóc cha mẹ lúc xế chiều, như một phần máu thịt, chẳng cần ai nhắc. Có lúc đứng một mình, tôi tự hỏi rằng đã sẵn sàng cho vai trò đó đến đâu, và câu trả lời luôn dẫn tôi về với trách nhiệm không thể thoái thác. Dẫu tôi có đến bảy đứa em và mấy chục đứa cháu, tôi vẫn coi phần chính của bổn phận ấy thuộc về mình.
Căng Thẳng! Hôm nay thiệt tình căng thẳng quá! Trường lớp đã tan. Một trăm mười một ông thầy Papua New Guinea (PNG) đã lục tục kéo nhau về nhà, nghỉ lễ gần ba tuần rồi. Nhưng văn phòng ông giáo vẫn mở cửa từ sáng sớm đến đêm khuya, bởi chấm điểm thi, cộng điểm các lớp, lên bảng điểm để gửi về các đấng bậc của mười một địa phận trên toàn quốc. Trong khi thiên hạ tà tà đi chơi khắp nơi, ăn khoai lang heo nướng, uống bia SP địa phương, bụng ai nấy tròn vo, thì đèn trong phòng ông giáo vẫn sáng. Ông vẫn ăn khoai, vẫn khù khụ ho lao, vẫn cặm cụi bút đỏ chấm chấm gạch gạch bài luận, vẫn cộng điểm, vẫn bạc mái tóc, vẫn mình hạc xương mai. Trời PNG cuối năm lại mưa bão liên miên. Mưa biến con đường chạy bộ thành bùn lầy, thế là mặt mũi ông giáo chương to như con bò chết sình hơn ba ngày nằm bên vệ đường. Căng thẳng đủ điều, nhưng ông giáo vẫn không quên lễ Tạ Ơn, Thanksgiving 2025.
Tôi đến với “Viết Về Nước Mỹ “muộn màng, khi tóc đã điểm bạc, khi đã đi quá nửa đời người và khi trái tim tưởng chừng như đã chai mòn trong cuộc sống bận rộn, bôn ba nơi xứ người. Thế mà chính nơi đất khách này, giữa những mùa thu lá rụng của Silicon Valley, tôi lại tìm thấy một lối đi mới - con đường của chữ nghĩa, của ký ức, của hoài niệm và của những điều không thể nào quên.
Cuối tuần vừa rồi, gia đình tôi lại đưa cậu con trai trở về khuôn viên Đại học James Madison, sau gần một tuần nghỉ lễ mùa thu. Con đường I-64 hướng Tây vẫn đẹp như thuở nào. Những triền đồi nhuộm vàng, đỏ, cam… đủ mọi sắc lá của buổi đầu thu, rực rỡ và lãng đãng trong nắng dịu. Tôi vẫn yêu con đường này, như đã yêu từ lần đầu khi đi qua, cách đây đã hai mươi sáu năm. Ký ức bỗng ùa về như gió thu chạm khẽ vai áo. Hồi đó, tôi chỉ là một cậu sinh viên năm thứ hai xa nhà. Cũng vào một kỳ nghỉ lễ, anh bạn Mai Thọ Triều rủ tôi về nhà anh ở Roanoke chơi. Đó là lần đầu tiên tôi biết đến cung đường I-64W rồi I-81S, và cũng là lần đầu tiên tôi đến Roanoke. Từ dạo ấy, tôi yêu thành phố nhỏ nằm giữa lòng núi ấy, và đã từng viết về nó trong bài tùy bút "Roanoke, (Virginia) và Buổi Chiều Gió Lộng."
Cứ đến gần cuối năm thì hầu hết nhân viên sở làm nào cũng đều thi nhau bứt tóc bứt tai viết ra “chỉ tiêu” cho năm mới, chúng phải hấp dẫn hơn năm cũ, và phải khớp với dự án phát triển của công ty. Mỗi người mình khi sang tuổi mới chắc cũng làm tương tự: sẽ lên danh sách cho mình vài “món quà” để cố gắng đạt đến. Thêm một chiếc xe hay thêm một cái nhà? Nhẹ nhàng hơn là tập thêm một môn thể thao nào đó hoặc bỏ đi một thói quen không còn thích hợp? Giỏi hơn nữa là bớt ăn đường, bớt ăn mỡ, hoặc bớt đi shopping, bớt đi happy hour? Tập sống lành mạnh hơn, tập tiết kiệm…Hồi tháng trước, tôi đã thực hiện được mong ước viếng thăm Bhutan, đất nước nơi sự giàu mạnh được đo bằng chỉ số hạnh phúc của người dân. Sau một tuần thăm viếng những địa điểm đặc trưng và quan sát đời sống và văn hóa của người dân Bhutan,… tôi sang thăm Ấn Độ. Nơi đây vì sự phân chia giai cấp vẫn còn triệt để nên số lượng người nghèo khó và bệnh tật khá lớn, mạng sống thấy nhẹ như rơm…
Mùa hè nóng nực đã qua, mùa thu đến mang theo thời tiết ôn hòa mát mẻ khắp nơi. Tuy nhiên khí hậu tại các tiểu bang Hoa Kỳ không hoàn toàn giống nhau. Có nơi lạnh, lá cây thay màu từ xanh thành vàng cam hay đỏ. Nơi nào lạnh ít lá hãy còn xanh. Lá cây trên vùng núi thay màu sớm hơn ở các đô thị. Tại Vùng Fairfax, Virginia lá hãy còn xanh và tại Canada phần lớn lá đã thay màu. Các bạn bàn nhau từ mấy tháng trước, rủ đi Canada bằng du thuyền xem lá vàng, thật ra là để đổi không khí trong 10 ngày. Cả năm qua các bạn chưa đi xa. Trước kia khi mới nghỉ hưu các bạn thường đi viếng thăm nơi này nơi nọ bằng du thuyền, không đi đường bộ vì ngại chờ đợi ở phi trường đông đảo. Là những người cao niên, họp mặt được lúc nào thì vui lúc ấy. Chẳng biết ai sẽ ra đi trước và không bao giờ trở lại chỉ để thương nhớ cho người thân. Điều đó bình thường như lá vàng rơi rụng vào mùa thu.
Suốt tuần ni, bắt đầu từ ngày 27 tháng 10 đến chừ, tôi chỉ muốn lên mạng nhìn hình ảnh Huế lũ lụt và gọi điện thoại người chị tên Giang, nhưng rất khó khăn vì nhà bị cúp điện. Tôi nghe chị kể: Sau khi tôi gởi số tiền từ cô em chồng tên Tịnh Tâm cùng mấy chị em hùn phước về BS Đặng Nga và nhóm chị Nhuỵ (NTN) nhờ giúp bão lụt. Chị tôi đã đến nhà chị Nhuỵ và nhóm sắp xếp tiền vào phong bì 200k, bỏ sẵn sàng mỗi bao gồm bịch gạo 10 ký, thùng mì gói và vài thứ khác. Nhóm đã thuê xe và chuẩn bị lên đường vào ngày thứ hai 27 tháng 10 (đầu tuần) về làng Phong Điền tổ chức phát quà tại Chùa. Không ngờ tối đó mưa bão, đài loan báo tin tức hôm sau lụt sẽ vào Huế. Cả nhóm cancel chuyến đi thì trưa ngày đó nước vào nhà. Mức nước chảy cuồn cuộn lên thật nhanh cho đến tối. Cháu trai tôi bước xuống nhà nước ngập ngang cổ, còn những nhà thấp hơn thì xem như lấp đến mái nhà.
Đất trời Arizona giữa tháng 9 vẫn như một chảo lửa. Ông trời dường như đang mê tu luyện môn “Cửu Dương Thần Công”, phóng hỏa lực ba con số xuống cõi hồng trần. Bầu trời xanh lơ mà mặt trời như ngủ quên, vẫn đều đều rải xuống trần gian cái nắng nóng đến nhão cả người, vạn vật như chảy ra thành một chất lỏng đặc sánh; con người rũ rượi, nhễ nhãi mồ hôi, hằng ngày vật vã bên cái máy “ây-xi” ráng sống sót, mong hạ đi, đón thu về. Nhóm Bút Tre bèn quyết định chạy trốn lên vùng cao, lên tận Hoàng Thạch Sơn, tức Núi Đá vàng, Yellowstone National Park.
Các con của tôi đều học trường Tiểu Học Công Lập miễn phí của chính phủ, lên trung học hai đứa đều học trường tư Albert Demin của giáo hội Công Giáo tại thành phố Nogent sur Marne, bên cạnh Le Perreux Sur Marne nhà của chúng tôi an cư từ năm 1997. Hai nhóc của tôi bắt đầu học tiếng Anh từ lớp Sáu, đến lúc thi tú tài hai đứa đã rành tiếng Anh cả hai đậu tú tài hạng ưu (mention Bien). Sau khi đậu tú tài, Duy Hải (DH) học khóa dự bị hai năm (classe préparatoire) chuyên toán, Lý, Hóa nếu không thi rớt mới được ghi danh thi tuyển vào các Đại Học lớn của Pháp (Grande Ecole) mỗi năm chỉ nhận vài trăm sinh viên thôi. Học sinh đã qua lớp chuyên toán điểm toán, lý, hóa xê xích nhau vài điểm thôi, để lọt vào vòng chung kết thí sinh phải làm bài luận văn (Dissertation) và thi tiếng Anh.
Năm 2025, người Việt gốc Mỹ kỷ niệm 50 năm định cư tại Hoa Kỳ. Chúng tôi cũng sẽ có thêm một kỷ niệm định cư tại Seattle được nửa thế kỷ. Nửa thế kỷ đã qua, những người đến sau, những người mới qua, không tưởng tượng được mọi chuyện đã có thể thay đổi như ngày hôm nay: Một “Việt Nam Mới”. Bây giờ, tiệm ăn, siêu thị bán đầy đủ thực phẩm Việt Nam không thiếu, sẵn sàng tại các khu người Việt. Trong các Mall, giữa các sắc dân đông đúc luôn luôn nghe được một giọng lạ nổi lên nhưng lại rất quen thuộc thì chắc là có người Việt trong đám đó rồi. Hồi những năm 1975, 76, cố tìm một chai nước mắm cũng khó. Cả thành phố chỉ có một tiệm tạp hóa Tầu nhỏ. Thế mà chỉ mười mấy năm sau khi có làn sóng vượt biển, những người “boat people” đã đến, và họ đã làm nên lịch sử những “Little Saigon”, tôi tin tưởng như thế. Chúng ta hãy cám ơn họ.
Nhạc sĩ Cung Tiến